Nurlan
@Celilov
Şu anda okuduğu kitap
Argumentum ad auditores
...Bir başka söyleyişle, geçerliliğini ancak bir uzmanın anlayabileceği geçersiz bir itirazda bulunabilirsiniz. Şimdi hasmınız bir uzmandır, fakat dinleyici kitlenizi oluşturanların uzmanlıkları yoktur, dolayısıyla onların gözünde o alt edilmiş görünecektir. Hele yaptığınız itiraz bir de onu dinleyicilerin gözünde gülünç bir konuma düşürüyorsa: Dinleyiciler gülmeye hazırdır ve siz de onların kahkahalarını kendi yanınıza çekersiniz.
İtirazınızın budalaca bir itiraz olduğunu göstermek hasmınızın uzun uzun açıklama yapmasını ve söz konusu bilgi dalının ilkelerine veya tartışmakta olduğunuz konunun unsurlarına atıfta bulunmayı gerekli kılacaktır. İnsanlarda bunları dinleme isteği yoktur.
Reklam
Ad hominem'ə qarşı ad hominem
Bir başka hile argumenta ad hominem veya ex concessise başvurmaktır. Hasmınız bir iddiada bulunduğunda onun daha önce ileri sürdüğü veya kabul ettiği başka bir önermeyle, ya da onun tasvip ve tavsiye ettiği bir mektebin veya mezhebin ilkeleriyle ya da bu mezhebi destekleyenlerin veya ona sadece görünüşte ve sahte bir destek verenlerin eylemleriyle veya kendi eylemleriyle veya eylemsizliğiyle şöyle ya da böyle, velev ki sadece görünüşte olsun, tutarsız olduğunu göstermeye çalışmalısınız.
Sözgelimi o eğer intiharı destekliyorsa, derhal yaygarayı basmalısınız, "Öyleyse neden kendini asmıyorsun?" diye. Eğer Berlin'in yaşamak için güzel bir yer olmadığını savunuyorsa hiç vakit kaybetmeden, "O halde neden ilk trenle terk etmiyorsun?" diye sormalısınız.
Bu türden palavralar ve bile bile çıkarılan güçlüklerden yararlanmak her zaman mümkündür.
Hile XIII
Hasmınıza bir önermeyi kabul ettirmek için ona aynı zamanda karşı bir önerme vermeli ve bu ikisinden hangisini seçeceğini ona bırakmalısınız; bu arada siz de karşı önermeyi olabildiğince yaldızlamalısınız ki kendimle çelişmeyeyim derken önermenizi kabul etsin, çünkü bu suretle o gayet muhtemel görünür hale getirilmiştir.
Sözgelimi siz onun bir çocuğun babasının yapmasını söylediği her şeyi yapması gerektiğini kabul etmesini istiyorsanız, ona "her konuda ebeveynimize itaat mi yoksa itaatsizlik etmemiz gerektiğini" sorun. Ya da eğer bir şeyin "sık" vuku bulduğu söyleniyorsa, "sık" derken bundan "birkaç" defayı mı yoksa "birçok" defayı mı anladığını sorun, tabii ki o " birçok" defayı anladığını söyleyecektir. Sanki kurşuniyi siyahın yanına koyup beyaz, ya da beyazın yanına yerleştirip siyah diyormuş gibi.
Azamet ve kibriya ve nihayetsizlik noktasında, ya gaflete veya masiyete veya maddiyata dalmak sebebiyle darlaşan akıllar, azametli mes'eleleri ihata edemediklerinden, bir gurur-u ilmî ile inkâra saparlar ve nefyederler. Evet o manen sıkışmış ve kurumuş akıllarına ve bozulmuş ve maneviyatta ölmüş olan kalblerine, çok geniş ve derin ve ihatalı olan imanî mes'eleleri sığıştıramadıklarından, kendilerini küfre ve dalalete atarlar, boğulurlar.
Bir anlamıyla diyalektik bilimi esas itibariyle ve öncelikle dürüst olmayan, hak hakikat tanımayan saldırı hilelerinin, gerçek bir tartışmada derhal tanınıp savuşturulabilmesi için, çizelgesini yapıp çözümlemekle uğraşır. Sırf bu sebepten ötürüdür ki diyalektik hiç kuşkusuz bir tartışmada nesnel hakikati değil, galibiyeti hedef ve gaye edinmelidir kendine.
Reklam