Şamdanını söndürecek olan herhangi bir konuda takılırım...
İlk olarak yıllar önce belediyenin sahnelediği 1tl bileti olduğu ve yanımdaki arkadaşıma hem entellektüel görünmek hem de buluşmayı ucuza getirmek için gittiğim tiyatro ile duydum. Daha sonra da kitabını çok defa aradım. bulduğumda da bir solukta okumuştum. Nedense şu an gece saat 4.00 olduğu ve bir anda aklıma geldiği, uykumu kaçırdığı göz önünde bulundurulursa çok etkili bir oyun.
Hayatını ailesi için heba ettiğini düşünerek ailesini terk eden bir babanın ardından hem hayranlık hem de nefret duyan bir gencin babasının kaderini yaşamasının hikayesi. Kaçarsın ama aklın da hayatın da peşinden gelir yani kurtulamazsın. Engelli bir kız, kendisini sosyeteye kızına koca bulmak için kabul ettirmeye çabalayan bir anne ve gençliğinin en güzel günlerini 25 cente satarak kendi deyimiyle 25 cente hayallerinden uzaklaşan bir genç ve hayalleri için ailesini terk eden bir babadan oluşan bir ailenin öyküsü gibi... ANCAK, aslında yıllar önce okumama rağmen kitaptan aklımda kalan şeyler şöyle;
koşullar ne kadar zor olursa olsun bir anneden daha güçlü biri (özellikle mevzu bahis evladıysa) asla olamaz.
İnsan eti gerçekten çok ağırdır. Öyle ki taşıyamazsın, taşımayı denesen bile kokusu üstüne siner ve asla çıkmaz.
Dünyası daha dar olan insanlara umut vermek inanılmaz tahribata yol açar.
Tabi Williams bunu mükemmel bir biçimde anlatıyor... Okurken de oyunu izlerken de her karakterle ayrı ayrı özdeşim kuracağınız, her karakteri taşıdığınızı hissedeceğiniz bir kitap.
Kitap bittiğinde bütün kitabın kitaptaki en vurucu söz olan ve her aklıma geldiğinde de canımı yakan "Bugünlerde dünya şimşeklerle aydınlanıyor! Şamdanını söndür" cümlesiyle ne anlatmak istediği için yazıldığı hissini veriyor.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
İnsanlar iyi midir?
İnsanlar iyi midir?
Psikolojik olarak, Freud kötüdür der, Paul Bloom ise iyi
Dini olarak, Hristiyanlık kötüdür der, İslam ise iyi,
Felsefi olarak da iyi ve kötü olduğunu söyleyen bakış açıları olmakla birlikte gerek Hegel gerekse uzak doğu felsefesi bakımından iyi ya da kötü istidada sahip olmadığı her ne ise belirli bir bilinç ile sistematik olarak varoluş amacına evrildiği kanaati söz konusudur.
Kitapta da genel olarak bu soru Golding'in bakış açısıyla irdelenmektedir. Bu nedenle, insanların genel doğasına yönelik yapılan pek çok inceleme gibi çocuklar üzerinden incelenmiştir. Öğretmenlik ve askerlik nosyonu taşıdığını her sayfada hissettiğiniz kitapta bir çocuğun ahlaki gelişimine yön veren dinamikler, insanların hangi durumlarda ahlaklı davranma eğilimi taşıdıkları, grup içerisinde lider olabilmek için ne tür vasıflara sahip olunması gerektiği ve grup dinamiği Golding'in yaşadığı dönemde gündemde olan tüm psikoloji kuramlarıyla müthiş bir kurgu birleşmiş.
İlk soruya yani insanların iyi olup olmadıklarına istinaden de kitaptan kötü olduklarını anlayanlar olsa da şahsen ben lidere olan itaatin genel ahlaki kuralların önüne geçtiği sonucunu çıkardım. Bu nedenle de 1962 yılında yapılan Milgram deneyinden 8 sene önce yazılan bir kitap olması beni ayrıca etkiledi.
Her eğitimcinin, psikoloğun yöneticinin daha doğrusu insan ilişkileri gerektiren meslekleri icra eden herkesin kesinlikle okuması gerekli olduğunu düşündüğüm bir kitap...
Bir yerden duymuştum şöyle bir sözü "Yaptığınız her savaşı kazanabilirsiniz, kendi biyolojinizle yaptığınız savaş dışında..."
Kitabı okurken her sayfasında çınladı bu söz aklımda. Entellektüel açıdan daha üstün olan, daha elegan bir aileden gelen kadın sosyal konumuna uygun olduğunu ve ailesinden getirdiği kültürü yaşatabileceğini düşündüğü "eş" (tırnak içi zira kadın esasen adama eşit değil) ile evlenir. Adamın yaşamını tam olarak değerlendirememiş olduğundan üstün ve zeki görmüştür. Adamın bir kaza ile ona fiziksel olarak da eşlik edemeyeceği çocuğunu doğuramayacağı bir dönem başlar.
Bu gün sosyobilimsel bir konu olarak ele alınan ve günümüzde farklı kılıflar altında yapılan taşıyıcı anneliği sosyolojik bir konu olarak ele alan mükemmel bir kitap.
Çocuk ailenin neresinde? Biyolojik gereksinimleri yok sayılarak evlilik yapılabilir mi? Başkasının mahrem alanına girilerek mutlu olunabilir mi? Başkasını mahrem alanına alarak mutlu olabilir misin? Başkasının çocuğunu gerçekten evlat edinebilir misin? Başkasının çocuğunu taşırken başkasını sevebilir misin? Yetersiz bir eşle gerçekten yapabilir misin? Yeterlik dediğimiz karşı taraftan beklentilerimiz gerçekten para statü ve benzeri midir? ve bunlar gibi pek çok konuşulamayan konuyu sesli olarak tartışan ve günümüzde de güncel olarak görebileceğimiz kitap muhtemelen yayımlandığında çok ses getirmiş lakin zaman içerisinde bu ses kesilmiş ya da kestirilmiş... (Kendisinden çok daha kıymetsiz eserlerin çok fazla okunması) Ama bu da çok normal. Lakin böyle bir kitabı okumak hele ki ele aldığı sorunları düşünmek zekadan da fazla olarak büyük cesaret istiyor...
