Savaş tarihinde bütün ülkelerin “Çanakkale”si yoktur. Fransızların Marne ve Verdun’u vardır. Rusların bilhassa 2. Cihan Harbi’nde Minsk Cephesi, Odessa, Sivastopol’ları vardır. Bunlar o vatanın savunulduğu, o halkın vatanları için öldüğünü gösteren ve asırlarca iftiharla sahiplendiği ve düşman unsurların ibretle değerlendirmesi gereken anıtlardır. Çanakkale de bu tip anıtlardan biridir. Şark milletleri içinde Çanakkale tek örnektir. Burada Türk askeri dayanıklı bir asker olduğunu, her şeye rağmen düzeni elinde tutabildiğini, komutanlarına itaat ettiğini, komutanların ise her kademede durum muhakemesi yapabildiğini, zaman ve zemine uyabildiğini göstermişlerdir.
Oysa kendi kendime söz vermiştim; bu sefer başka olacak demiştim. Ne talimler yapmıştım: Kendini unutma, kendini unutma, düşün, karşındakine kapılma, önce duymamış gibi yap, acelesi yok, bazı şeyler de bırak kaçsın, yeni bir ülkedesin fırsatı kaçırma. Hayat, talimlere benzemiyor albayım. Gerçek mermiler, insanı yaralıyor.