D.
@Dreadlara
Korku, Fantastik, Bilimkurgu ve Gerilim tutkunu ☻
117 okur puanı
Haziran 2025 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Reklam
İrade Terbiyesi’ni büyük beklentilerle okumaya başladım. "Kendini disipline etmenin yolları", "iradeni geliştir, hayatın değişsin" gibi büyük vaatlerle karşıma çıktı ama... Okudukça içim daraldı. Çünkü kitap resmen bir asır öncesinin kafasıyla yazılmış ve yer yer fazlasıyla geri kafalı geldi. Yazar Jules Payot, iradeyi överken öyle bir dille konuşuyor ki, sanki insanın başarısızlığı sadece kendi tembelliğinden ibaret. Dış faktörleri, yaşam koşullarını, ruh sağlığını yok sayıyor. Sanki hepimiz yalnızca "çalışırsak" harika insanlar olacağız. Bu yaklaşım bana hem eski hem de biraz acımasız geldi. En rahatsız edici kısımlardan biri ise, kitabın özellikle kadınlara karşı kullandığı ifadelerdi. "Kadınlar duygusal olur, çalışmaya pek yatkın değillerdir" tarzında cümleler, kitabı bitirmekte zorlanmama sebep oldu. Sadece bu yönü bile eserin ne kadar dönemin gerisinde kaldığını açıkça gösteriyor. Kitap, disiplinli yaşamı överken insana yaşam hakkı tanımıyor sanki. Hobi yok, dinlenme yok, duygusal iniş çıkışlar yok. Her şey "çalış, çalış, çalış". Modern psikolojiyle de uzaktan yakından alakası yok. İrade, bugün çok daha karmaşık bir şey: Beyin kimyası, travmalar, çevresel etkiler gibi pek çok faktörle şekilleniyor. Payot’un dünyasında ise bunların hiçbiri yok. Herkes potansiyel tembel ve suçlu. Kitap bazı temel gerçeklere değiniyor olabilir ama o kadar tek taraflı, o kadar katı ki, insanı geliştirmekten çok suçluluk duygusu yüklüyor. Benim için bu kitap ilham verici bir kaynak olmaktan çok, geçmişin katı eğitim anlayışının bir örneği olarak kaldı.
Öncelikle kitabın kapağı hiç iyi değil. Başlamadan önce çok kötü, lanetli bir büyücü varmış da bize anılarını anlatıyormuş gibi bir izlenim veriyor ama öyle değil, alakası yok. Bir diğer olumsuz tarafı basım ve imlâ hataları. Çoğu yerde okumayı güç kılıyor. Hatta öyle ki, bir sayfada kısa bir paragraf olduğu gibi başka bir yerde daha vardı, berbat bir şey bu. Konuya gelecek olursam çok iyiydi bence. Genç bir öğrencinin yaşlı ve bilge bir büyücünün yanında çıraklığa başlamasını ve başlarına gelen çeşitli fantastik olayları okuyoruz. Ama yer yer de sıkıldığımı söylemem gerek. Hiç beklediğim gibi çıkmadı maalesef. Daha iyi, akıcı bir işleyiş, daha düzgün basılmış bir kitap bekliyordum. Hayal kırıklığı oldu.
Kitap ilginç bir fikir üzerine kurulmuş: "Ölümün sıradanlaştığı bir dünyada, bu durumu fırsata çeviren bir aile". Kara mizahı dozunda, dili sade ve akıcı. Yer yer absürt, yer yer rahatsız edici ama düşündürücü. Karakterler özgün ama bazı yerlerde abartıya kaçılmış gibi hissettirdi. Özellikle duygusal geçişler çok ani. Yine de altında yatan eleştiri ve ironi güçlü. Beni romanda en çok çeken şey, kitabın karamsar havası içinde arada parlayan yaşam kıvılcımıydı. Genel olarak ilginçti ama beklentimi tam karşılamadı. Yine de farklı bir bakış açısı görmek isteyenler için okunabilir seviyede.
