Eda Dursun
@EdaDursun
Çokça mavi,pek az siyah
İÜ SBF
18 Ekim
216 okur puanı
Şubat 2018 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Yeraltı İnsanı ve Varoluşçu FelsefeEdebiyat
“ Hepimiz Gogol’un paltosundan çıktık.” diyen Dostoyevski’nin o paltonun varisi saydığı bir karakter yeraltı insanı. İç bunalımları, gelgitleri ve anlık parlamalarıyla çokça da düşündüren bir karakter. O yüzden bir iki kelam etmeden geçemedim.
Kitap; yeraltı ve notlar olarak iki bölüme ayrılıyor. Ve “ Ben hasta bir adamım” diyerek başlıyor. Bu noktada yeraltının ne olduğunu düşünmeye başlıyorsunuz. Yeraltı; bir bunalım ve dilemma yeri mi yoksa kişinin kendisini bulmasına yardımcı olan bir sürecin adı mı? Ordan çıkınca ne olur peki? Yeraltı adamı kendine “ ne tersim, ne uysalım, ne alçağım, ne onurlu, ne kahraman, ne de korkak!” diyor. Yani hiçbir karakter atfetmiyor kendisine. Oysa ben romanı okurken zihnimde yankılanan tek kelime ‘ korkak’ oldu. Evet korkak. Çünkü, çok düşünmekten bir adım dahi atamayan, atsa da kararsızlık içinde kıvranan fakat yine de bütün iyi ve güzel şeyleri içinde barındırdığına inanan biri yeraltı insanı. Oğuzcuğum Atay’ın Tutunamayanlar’ına götürdü bu da beni. Kötü yaşarım korkusuyla hiç yaşamamaya yani. ( Yeri gelmişken söyleyeyim Yeraltından Notlar varoluşçu felsefenin ilk romanı olarak kabul edilir ve Atay da Dostoyevski’den oldukça etkilenmiştir.)
Kitabın ikinci kısmında bir olay üzerinden kendini anlatmıştır karakterimiz. Bu olay beni kendi acabalarıma, gece başımı yastığa koyduğumda “ şu lafı da söyleseydim keşke” dediğim anlara götürdü. Ama asla yeraltı insanı gibi olamam.Özellikle Liza ile olan diyaloglarına üzüldüm diyebilirim bu noktada. Birilerine verdiği ızdırabı dahi idrak etme gücüyle eşleştiriyor çünkü. Fazla şuurlu olduğu için atalet içinde olduğunu söylüyor. Kendini hem çok eleştiriyor hem de haklı buluyor. Yeraltı insanı belki de hergün karşılaştığımız insanlardan biri... belki de bazı özellikleri var bizde. Hatta olmaz mı
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Kendi yaptıklarımızın sonucu bizden bağımsız mıdır? Yoksa günah da sevap da o ilk andaki eyleme bağımlı olmak zorunda mıdır? Kitaptan çıkardığım birçok mesajdan biri de bu sorulara verdiğim yanıt oldu. Dr. Victor Frankenstein’ın hırsı yine kendi yanılgısına ve eceline dönüştüğünde artık çok geç olmuştu. Bilindiği gibi bu hikaye bir yaratık hikayesi ama diğerlerinden farklı olarak “ eğer sevgi ve şefkatle” yaklaşılsaydı her şeyin farklı olacağı bir hikaye.. Önyargılarımızdan kurtulmaya ve içimizdeki alışılagelmiş sistemi değiştirmeye itiyor bizi belki de.
İthaki bilimkurgu serisine bu kitapla başladım. Dolayısıyla yazarla tanışmam da bu kitapla beraber oldu. Gün geçtikçe bilimkurgu kelimesi kurgunun gerçeğe yaklaşmaya başlamasıyla birlikte geleceğin önincelemesi halini alıyor değil mi? Artık hiçbir şeyin imkansızlığından bahsedemeyiz.
Kitabın konusuna gelirsek; insanoğlu uzayı keşfetmek isterken işler birden tersine dönüyor ve uzaylılar dünyaya iniyor. ABD ve SSCB arasındaki yarışın boyutu bir anda değişiyor diyebiliriz. Uzaylılara ‘Hükümdar’ demeye başlıyor insanlar. Zira her şey onların kontrolüne geçiyor ve bununla düzeni,huzuru sağlıyorlar. Ama sorgusuz sualsiz bir yaşam bu. Ve tabi ki beyninde soru işaretleri yanan birileri bu sınırları olan refaha karşı harekete geçiyor.Düşünüyorum da ben de her ne olursa olsun bize sunulanla yetinmezdim. Dünya ve ötesi, kısacık ömrümüz için oldukça karmaşıkken sorgulayamamanın verdiği dehşeti düşünün.
Ama din, siyaset ve gündelik yaşam pratikleri adına birçok mesaj içeriyor kitap. Zaman zaman hızlı geçişlerle beraber temadan kopsam da genel anlamıyla okunmaya değer diyebilirim. Hem sonunda ne olacak* sorusuna yanıt bulmak için de tavsiye ederim.
Yazarın 25 yaşında iken 2 haftada yazdığı bir romanmış Genç Werther’in Acıları.. Ve yazıldığı dönemde Avrupa’da intihar vakalarının arttığı söylenir. Bunlar gerçekten etkileyici şeylerdir. Fakat ben bu kitabı değerlendirirken; oldukça etkilendiğim dil ve üsluba ve o kadar da etkilenmediğim konusuna ayrı ayrı yer vereceğim. Yazarın betimlemeleri, dönemin siyasi ve sosyolojik çıkarımlarını içeren cümleleri oldukça güzel ve önce neşeli ardından karamsar bir hava ile harmanlanmış. Zaten Goethe’yi bu anlamda eleştirmek ne haddimize. Konuya gelecek olursak, aşk dediğimiz kavramın bu kadar dramatize edilmesi ve kişinin kendi varlığının değersizleştirilmesi beni hem üzdü hem de etkilemedi. Herkesin dışında varolan bir kişiliğimiz olduğu gerçeğinin yanında her şeyimizi bir kişiye adamak ve ümitsizliğe kapılmak ne kadar doğru? Önce bunu sorgulatan sonra da Werther’in karşılıklı olduğunu sandığı aşkını
sorgulatan bir eser. Tabi ki tabsiye edilir, edebi bir zevk için dahi...
Genç Werther'in AcılarıJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2024149,9bin okunma
Beni okuyuş zevki olarak tatmin etse de kitap hakkında çokça sözüm yok heybemde. Ama çoğu zaman işlenmeyen bir temada ilerletmiş olayları yazar. Bu yüzden altı çizilecek fazlaca cümleye sahip diyebilirim.Cinlerden açıkça bahsedip varlıklarını ispat etmek istermişçesine bir söylem yöntemi benimsemiş. Yani modern dünyanın maddeci/metalaştırılmış algısının karşısına insanlardan önce evrende varolduğuna inandığı, kimimiz için inancı gereği gerçek-kimimiz içinse mistisizmden ibaret olan, varlıkları koymuş. Başta bir cinayet romanı olarak başlayan kitabın alt metni katilin kim olduğından daha fazlası aslında. Kendimce tavsiye ederim. Bir çırpıda okursunuz zaten
