Eda Beste
@Eda_bst
"Ruhum, ruhum baş eğmez hoyrat bir yılkı atı."
68 okur puanı
Haziran 2019 tarihinde katıldı
Orhan Kemal’in El Kızı adlı romanını, çok önerilen ve popüler bir eser olduğu için okudum. Ancak kitabın daha başlarında beni rahatsız eden bazı anlatım biçimleri dikkatimi çekti. Romanın özellikle son sayfalarında ise çocuk yaşta bir kız çocuğuna yönelik betimlemeler, benim için ciddi bir rahatsızlık kaynağı oldu.
Dokuz–on bir yaş aralığında olduğu anlaşılan bir çocuğun fiziksel özelliklerinin bu şekilde ön plana çıkarılmasını, edebi bir gerekçeyle açıklamaya çalışmak dahi doğru bulmuyorum. Bu tür anlatımların masum ya da normalleştirilebilir olmadığını düşünüyorum.
Edebiyatın toplumu anlatma ve eleştirme gücü elbette önemlidir; ancak çocuklara yönelik bu bakış açısının metinde yeterli bir eleştirel mesafeyle sunulmadığını hissediyorum. Bu nedenle kitabın neden bu kadar popüler olduğunu ve okurlar tarafından bu yönüyle sorgulanmadan kabul edildiğini anlamakta zorlandım.
Sonuç olarak El Kızı, bende edebi bir tatmin bırakmadığı gibi etik açıdan da ciddi soru işaretleri uyandıran bir eser oldu. Bu sebeple kitabı gönül rahatlığıyla önerebileceğim bir noktada değilim.
Tolstoy’un Anna Kareninası ilk bakışta Anna’nın trajik aşk hikâyesi gibi görünse de beni asıl etkileyen karakter Levin oldu. Onun hayata, emeğe ve anlam arayışına dair iç hesaplaşmaları, Anna’nın tutkulu ama çıkmazlarla dolu yolculuğundan daha derin izler bıraktı. Anna’nın kocası Aleksey’e ise yer yer öfkelensem de, gösterdiği merhamet romanın gri tonlarını daha da belirginleştiriyor.İtiraf etmeliyim ki gönül isterdi tüm hikâye bambaşka yazılsın; Anna ve Levin’in yolları birleşsin, roman ağır toplumsal eleştiriler yerine kısa, dingin bir Türk klasiği tadında 30 sayfada mutlu sonla bitsin. Ama Tolstoy bildiğini yapıyor, karakterlerini yaşamın sert gerçekliğiyle sınayıp bize insan ruhunun en karmaşık hâllerini gösteriyor. Belki de onu unutulmaz yapan tam da bu: İstediğimiz hikâyeyi değil, gerçeğin ağırlığını anlatması.
“Benjamin Button: Tersine Akan Bir Yalnızlık”
Benjamin’in hikâyesi, zamanın ona yaptığı garip bir oyunla başlıyor. Farklı olduğu için hiçbir yere tam ait olamıyor, ne gençken genç ne yaşlıyken yaşlı sayılıyor. Onu izlerken, asıl acı verenin zaman değil, insanların bakışları olduğunu hissediyorsun. Yalnızlığı, sessizce büyüyen bir gölge gibi peşinden geliyor. Ve sonunda, hayatın ona hiç vermediği “ait olma” duygusunu ararken kayboluyor.
Sadako ve Kağıttan Turnalar, sayfalarını çevirdikçe içine sızan hüzünle beraber büyüyen bir hikâye. Küçük bir kızın elindeki kâğıt, bazen bir oyun, bazen de sessiz bir dua oluyor. Her katlanan turna, görünmez bir yükü hafifletirken okurun yüreğine bir şeyler bırakıyor. Son sayfaya geldiğinde, bu küçücük ellerin aslında ne kadar büyük bir hikâye ve umut taşıdığını fark ediyorsun.
Pal Sokağı Çocukları, ilk bakışta bir grup çocuğun oyun alanını koruma hikâyesi gibi görünse de aslında çok daha derin bir roman. Ferenc Molnár, çocukların dünyasını öyle samimi ve gerçekçi yansıtmış ki, okurken o tozlu arsada misket yuvarlayan, tahta parçalarından kale yapan çocukların arasına karışıyorsun. Nemecsek’in saf, kırılgan ama cesur karakteri, kitabın duygusal yükünü sırtlıyor. Onun uğruna verdiği mücadele, “büyüklük” kavramının yaşla değil, yürekle ölçüldüğünü hatırlatıyor.
Kitabın en çarpıcı yönü, sonunda tüm zaferlerin bir bedeli olduğunu göstermesi. Çocuklar arsalarını koruyor ama asıl kaybı, okur olarak biz hissediyoruz. Çünkü bu hikâye, sadece çocukluk oyunlarının değil, dostluğun ve sadakatin de ne kadar değerli olduğunu iliklerine kadar hissettiriyor.
