Ceylan Akdemir
@Eftelya41
Şu anda okuduğu kitaplar
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Martin Eden’deki Evrim teorisi ve Nihilizm ( Spoiler içerir!!!)
İki senelik deniz yolculuğundan dönen London’ın 33 yaşındayken kaleme aldığı Martin Eden’de kendi yaşamını yansıttı. Otobiyografi türündeki bu romanda denizci Martin’in burjuva sınıfından bir kıza (Ruth) aşık olmasıyla kendi sınıfının çalışmaktan başka bir hayat yaşayamadığının farkına varmış. Kendini geliştirmesi,Ruth ile evlenebilmesi ve daha çok okuyabilmesinin rahat bir işle mümkün olduğunu gördüğünde ise yazarlığın kendisi için uygun bir meslek olduğuna karar vermişti. Bunun için insanüstü bir çaba sarfetti.
Zengin bir kıza âşık olup kendini geliştiren Eden, tıpkı London gibi yazdığı eserleri bastırmaya çalışırken defalarca reddedilip yalnız kalmıştı. Sonunda istediğini elde ettiğinde ise tıpkı London gibi ona da arzuladığı burjuva hayatı anlamsız gelecekti.
Romanı okuyanlar Martin Eden’de sadece kendi sınıfından olmayan bir kıza aşık olan denizcinin azmini ve istediklerine kavuşmasıyla hüsrana uğrayan bir adam görebilir. Ancak roman bu kadarla sınırlı değil kesinlikle! Jack London’un hayatının sadece bir kısmının kurgulanarak anlatıldığı bu romanda yazarın hayatını etkileyen ünlü evrim filozoflarının ( Darwin, Spencer) ve Nietzsche’nin aforizmalarının düşüncelerinin temelini nasıl oluşturduğunu görürüz.Hatta Martin Eden’in romanın sonunda kendini denizin sularına bırakmasını evrim teorisindeki “ufak ve ılık bir su birikintisi hayal edebilirsek ve içerisinde her türlü amonyak, fosforik tuzlar, ışık, sıcaklık, elektrik ve diğer kimyasallar bulunsa, bir protein kimyasal olarak oluşabilir ve daha karmaşık değişikliklere doğru yol alabilir...” fikrini aklıma getirdi. Yani sudan gelip suya dönme.( biraz zorlama olabilir tamamen benim fikrim )
Bunun yanında Martin Eden’in hazin sonu Alman filozof
TutunamayanlarEdebiyat
Oğuz Atay ve “Tutunamayanlar” romanı üzerine uzun zamandır bir şeyler yazmak istiyorum lakin her seferinde haddime mi deyip vazgeçiyorum. Bugün kendimde bu cesareti bulmuşken vakit kaybetmeden yazmak istiyorum.
Hani Cemal Süreya TRT yayınının birinde demişti ya “1931 yılında doğdum. 1937 yılında annem öldü. 1944 yılında Dostoyevski’yi okudum. O gün bugündür huzurum yoktur. Biyografim bu kadar.” diye.
Benim de Oğuz Atay’ı anladığım günden beri huzurum kalmadı. Neden anladığım günden beri diyorum ; çünkü ilk okumalarım hep yarım kalmıştı, ben onu anlayamamıştım ve ne yazık ki kendi de bu anlaşılamama durumundan pek muzdarip olmuş ki Bir Bilim Adamının Romanı’nda şöyle demişti:
“Anlamıyorlar, nazlanıyorum sanıyorlar. Oysa hiçbir şey istemiyor içim...”
Eserlerinin anlaşılamamasından yorulan yazar sanırım romandan da bir süre vazgeçmiş ve kendini insanlara anlatmak yerine kilitli bir deftere anlatmış; yani günlük tutmuş ve şunları yazmış:
“Kimse dinlemiyorsa beni -ya da istediğim gibi dinlemiyorsa- günlük tutmaktan başka çare kalmıyor. Canım insanlar! Sonunda bana bunu da yaptınız"
Yazarın bu sözlerinden sonra anladım ki her kitabın bir okunma zamanı varmış. Bazı yazarları anlayabilmek belli bir olgunluk gerektiriyormuş. Hele ki okuduğumuz Oğuz Atay ise yazarı anlamak için varoluşçuluk felsefesindeki “kaygı” ve “umutsuzluk” meselelerini biraz bilmemiz gerekiyormuş.
Bu felsefeye göre : İnsan, seçimleriyle kendi kendini kurmak, inşa etmek zorunda. Fakat bu seçim yapma meselesi çok alengirli bir mesele. Çünkü bu durum insana olduğu ve olabileceği her şeyin sorumluluğunu yüklediği anlamına geliyor. İşte varoluşçulukta kaygının doğduğu yer de burası; çünkü o seçimlerin doğru yapılması öylesine önemli ki. Üstelik bu sadece kendisini de