Emir Özdemir
@Emirotti
4 okur puanı
Ağustos 2024 tarihinde katıldı
ölümsüz olan her şeyi arzuluyorsunuzFelsefe
“..sonsuza dek yaşayacak gibi yaşıyorsunuz, zayıflığınız aklınıza hiç gelmiyor, şimdiden ne çok zamanın geçip gittiğini göz önünde bulundurmuyorsunuz; bir şeye veya birine adadığınız bir gün son gününüz olabilecekken, yaşamınızı, tükenmez dolu bir kaynaktan geliyormuş gibi harcıyorsunuz. Ölümlü olan her şeyden korkuyor, ölümsüz olan her şeyi arzuluyorsunuz!”
Reklam
HİÇBİR ŞEY BİLMİYORUM - PLATON/SOKRATES'İN SAVUNMASUFelsefe
Sokrates ve Bilgelik Üzerine
“En bilge olduğu düşünülen kişiler, aynı zamanda en aptal olanlardır.”
Birisi, ya da ilahi bir güç, sana “Bu dünyada senden daha akıllı kimse yok, en bilge sensin” dese, bunu olduğu gibi kabul eder misin? Yoksa “Benden bilgili birileri vardır” diyerek bir arayışa mı girersin? Sokrates’e göre, en bilge kişi dahi aslında kendi bilgisinin sınırlarını fark eden kişidir.
Platon’un *Sokrates’in Savunması* adlı eserinde, Sokrates’in yakın bir arkadaşı Delfi Tapınağı’na gider ve kâhine sorar: “Sokrates’ten daha bilge biri var mı?” Kâhin “Hayır, yoktur” cevabını verir. Bu haber Sokrates’e ulaşır ve o da bunun anlamını sorgular.
Sokrates, Tanrı’nın bu sözüyle ne demek istediğini anlamak için Atina’daki en bilgili kişilerle görüşmeye başlar. Gördüğü manzara oldukça şaşırtıcıdır: Bilge olarak tanınan insanlar, bildiklerini sorgulamamış ve bilmediklerini bilmeyenlerdir. Sokrates ise “Bilmediklerimi bildiğimi sanmıyorum” diyerek onları aşar.
Buradan çıkan sonuç şudur: “Herkes her şeyi bilemez.” Sokrates, insanların bilgilerini ve sınırlılıklarını fark etmelerinin önemini vurgular. Bilgelik, her şeyi bilmek değil, cehaletini fark etmekle başlar.
Bugün de durum farklı değil. En çok konuşan, yüksek perdeden fikir beyan eden ve her şeyi bilenler çoğu zaman en az bilgili olanlardır. Gerçek bilgelik, “Bilmiyorum” diyebilmektir. İlim ve irfan, önce cehaletimizi kabul etmek ve bilmeye çabalamakla başlar.
Sokrates’in vardığı sonuç şudur: Bilge olan yalnızca Tanrı’dır. İnsan bilgisi sınırlıdır ve en bilge kişi, kendi bilgisinin sınırlarını fark eden kişidir.
---
Kaynak: Platon – *Sokrates’in Savunması* (Olympia Yayınları)
YouTube video linki:
[youtube.com/watch?v=NXqv1ZF0\_sc]
Anthony Burgess Otomatik Portakal İncelemeFelsefe
Otomatik Portakal Üzerine Düşünceler
İnsan, kötü olma ihtimali elinden alındığında hâlâ insan mıdır?
“Devlet, şiddeti yok etmek adına bireyin seçme hakkını da yok ederse, suç denen şeyin bir anlamı kalır mı?”
Anthony Burgess’in *Otomatik Portakal* adlı eseri, temel olarak bize şu soruyu sorar: İnsan, kötü olma ihtimali elinden alındığında hâlâ insan mıdır? Yoksa onu, kendi rızasıyla veya zorla “iyi” hâle getirdiğimizde, içindeki insani karmaşayı, özgürlüğü ve vicdanı, yani seçim hakkını da elinden almış olur muyuz?
Eserin merkezindeki Alex karakteri, George, Pete ve Aptalof isimli arkadaşlarıyla aklınıza gelmeyecek kadar kötü davranışlar sergileyebilen, yalnızca 15-16 yaşında bir çocuktur. Hikâyenin geçtiği yer, tam olarak belirtilmemiş olsa da distopik bir İngiltere’dir. Gündüz vakitleri oldukça sıradan bir hayat sürülürken, akşam olduğunda her yer adeta Gotham City’e dönüşür ve bu dünyada bir Batman yoktur.
Yetişkinler korkak, aileler silik hatta komiktir. Alex’in anne ve babası da, tıpkı diğer aileler gibi, çocuklarının neler yaptığını bilmez veya bilmek istemez. Çünkü Korova Süt Barında adını “bıçaklı süt” koydukları bir tür uyuşturucu alıp, sokaklarda şiddet ve suç işleyen çocuklar, adeta kurt adamlara dönüşür. Evsizler ve yaşlılar dövülür, kadınlara saldırılır, gasp, yaralama, kamu malına zarar verme ve uyuşturucu gibi suçlar işlenir. Hatta insanların evlerine dahi girilir; toplum ve devlet, gençliğin şiddetine büyük ölçüde seyirci kalır.
Bu noktada hikâyenin rahatsız edici detaylarını atlıyorum; fakat eserden çıkarılacak dersler ve sorgulamalar nedeniyle okunmaya değer bir yapıdadır.
---
### Islah Olması İmkânsız
Hangi toplum daha korkunçtur? Alex’in şiddet dolu, başına buyruk dünyası mı, yoksa onun özgürlüğünü sıfırlayan devlet eliyle kontrol
