Neden bu yeryüzü parçasına, bu meşgaleye yapışalım, komşumuzun dediklerini niçin önemseyelim? Çok değil birkaç yüz kilometre ötede geçerliliğini yitiren görüşlerle kendimizi bağlamak ne büyük kabalıktır.
Osmanlı modernleşmesinin ana hedefi; bürokrasi hizmetinin kapasitesini arttırmaktan ya da nüfusun hayat standartlarını yükseltmekten ziyade, merkezi devletin iktidarını pekiştirmekti.
Vakıfların sayısındaki artış bilim ve teknoloji meselelerinden daha çok dini olarak yönlendirilmiş, mahdut bir uygulama sahası olan ilmi ve edebi uğraşlara öncelik veren aylak bir sınıfın türemesine yol açtı.
İçtimai düzendeki değişimler ve vilayetler üzerindeki kontrolün zayıflamasında görülen merkezi otoritenin çöküşü aynı zamanda vakıfların hızla artmasına sebep oldu. Vakıf mülkü devlet tarafından müsadere edilmediği ve hayır sahibinin isteği değiştirilemediği için, çok sayıda seçkin ve mahalli eşraf kendi mülklerini korumak ve ailelerinin refahını temin etmek için çok geniş bir kullanım sahasına sahip olan vakıflar kurdular.