Bir “aşk romanı”ndan çok daha fazlası…
1970 yılında neşredilen Ak Liman novellasının devamı niteliğindeki Beş Katlı Evin Altıncı Katı 1974-1978 yılları arasında kaleme alınmış, 1981 yılında ise ilk kez Yazıçı Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Türkiye’de ise ilk baskısı Kültür Bakanlığı tarafından 1994 yılında yapılmıştır. 1938 doğumlu olan https://1000kitap.com/yazar/anar-rzayev bu eseri yazmaya başladığında 36, bitirdiğinde 40, eser ilk baskısını yaptığında ise 43 yaşındaydı. Benim okuduğum ve Ketebe Yayınları’ndan Mayıs 2023’te yayımlanan kitapta ise “Ak Liman” ve “Beş Katlı Apartmanın Altıncı Katı” romanına ilaveten finale “Tahmine’nin Son Sırrı” bölümü de eklenmiş.
Kitabın 172. sayfasında nihayetlenen Ak Liman, Nimet’in bir rüyasıyla başlayıp yine onun rüyasıyla sona eriyor. Ak Liman’ın girizgahındaki rüya, Sovyet baskı rejimine dair bazı enstantaneler içeriyor. (numaralandırılmış tek tip kıyafet giyen ve her daim polis kontrolündeki insanlar) Finaldeki rüyada ise Nimet, Tahmine’nin kendisine bahsettiği rüyanın aynısını görüyor: Sonsuzmuş gibi uzadıkça uzayan masmavi, sakin ve dalgasız bir deniz… Ve bu masmavi denizin çok uzaklarında, beyaz bir liman, bembeyaz… Bu beyaz limana kırmızı gemiler demirlemişler, kırmızı, kıpkırmızı… (Burada, sembolize edilerek aktarılan betimlemenin –o günlerde yeşermeye başlayan Azerbaycan’ın bağımsızlık hayaline dair- son derece sarih bir mesaj olduğunu düşünüyorum.)
Beş Katlı Evin Altıncı Katı ‘na gelecek olursak, bu roman toplamda 19 bölümden oluşmaktadır ve her bölüm Fuzulî’den bir epigrafla başlar. Beyitlerdeki anlama bakıldığında bölümün içeriği ile uyuştuğu görülmektedir. Anar, bu romanda bireyin iç dünyasını ve