“Ateşten Gömlek” bizlere yalnızca bir savaşı anlatmıyor. Hepimiz bir asker, bir hemşire, bir sakat, bir ölü, Ayşe, İhsan, Peyami ve daha nicesi oluyoruz. “Ateşten Gömlek” yalnız bir acı çekiş, belirsizlik hali değil; bir ümidin, bir kurtuluşun, mücadelenin adı. Ayşe’nin gözlerinde yanan İzmir ateşi bugün bizlerinde içini ısıtmaya devam ediyor. Canımızın çıkıpta Ahmed Rıfkılar, İhsanlar olmak için koşuşu bir hülya olmaya ağırdır. Bugün, daha İzmir alınmamışken yazılmış bu romanı okumak yıllarca öteden acı ve sevinç getiriyor. Bu zaferi kimlere borçlu olduğumuzu biliyoruz fakat roman, bize savaşı hatırlatmakla kalmıyor. Acı bir tortuyla kaderi gönlümüze bırakıyor, üstümüze ateşten bir gömlek geçirip bizlere soruyor: Bu mücadeleye tanıklık elinize ne bıraktı?..
Kişiler: Peyami(anlatıcı), Ayşe, İhsan, Cemil, Haşmet Bey, Mehmet Çavuş, Kezban, Ahmed Rıfkı
Olay: Kurtuluş Savaşı yıllarında İzmirli Ayşe etrafında birleşen mücadele ve kurtuluş azminin anlatılması.
Zaman: 1920’ler
Mekan: Anadolu toprakları
Yazar hakkında bilgi: Halide Edip Adıvar (1884, İstanbul - 9 Ocak 1964, İstanbul), Türk yazar, siyasetçi, akademisyen ve öğretmen. Halide Onbaşı olarak da bilinir. Türkiye'de II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinin önemli bir tanığı, kadın meselesi ve Milli Mücadele'yi ele alan romanları ile Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının gerçekçi roman geleneğinin öncüleri arasında yer almış bir yazardır.
“Ateşten Gömlek” Kurtuluş Savaşı’nın ilk romanıdır. Bu romanla birlikte "Ateşten Gömlek" sözü, Türk edebiyatında vatan aşkını çağrıştıran özel bir ifade kalıbı haline gelmiştir.