Əlvida, Hans Kastorp - taleyin sadəlövh, amma çətin uşağı! Sənin hekayətin sona çatdı. Biz onu danışıb qurtardıq; bu hekayətin içindəki zaman nə uçub gedirdi, nə dartılırdı, çünki bu hekayə hermetik idi. Biz onu sənə görə deyil, hekayətin özü naminə nəql elədik, çünki sən sadədilin biri idin. Amma əvvəl-axır bu hekayət sənin barəndə idi; bir halda ki, danışılanlar məhz sənin başına gəlib, deməli, səndə nəsə varmış. Və biz hekayətin inkişafı boyu yaranan, səni daha görə bilməyəcəyimizi, səsini eşitməyəcəyimizi düşünəndə gözlərimizin qırağındakı yaşı siləcək dərəcədə olan pedaqoji bağlılığı da inkar etmirik. Sağ qaldın, qalmadın, yolun açıq olsun! Sağ qalacağına olan ümidlər çox azdır, qoşulduğun oyun hələ illərlə davam edəcək və biz sənin sağ qalacağına zamin dura bilmərik. Düzünü deyim ki, biz bir qədər də qayğısızlıqla bu sualı açıq qoyuruq. Bədəninin və ruhunun sənin sadəliyini dərinləşdirən macəraları imkan verdi ki, sən bədəndə çətin yaşaya biləcəklərini ruhunda yaşayasan. Elə dəqiqələr olurdu ki, sənin qarşında ölüm və cismani özbaşınalığın içindən gələcəyin öncəgörmələrilə dolu sevgi arzusu peyda olurdu.
Bəs bu ümumdünya ölüm ziyafətindən, müharibənin qəzəbli alovundan nə vaxtsa sevgi doğulacaqmı?