Hindistan'daki mevcut eğitim sisteminin bize yalnızca ekmek ve yağ vermekle yetindiğini düşünüyorum. Çok sayıda diplomalı insan imal ediyoruz, sonra da onları, daha yüksek makamlara göz dikmekten başka bir şey yapmayan, makam mevki sahibi olsun diye bürokrasiye göndermek için çırpınıp duruyoruz. Peki, bürokraside bazı önemli yerlere gelmiş olmak ne anlam ifade eder ve neyi değiştirir ki?
Oysa bir ülkenin belkemiğini oluşturan kitlelerdir; dolayısıyla kit-lelerin daha iyi beslenebilmelerini, daha iyi evlerde iskân edebilmelerini ve daha yetkin eğitim almalarını sağlamamız gerekiyor.
Hayat, yalnızca ekmek ve yağdan ibaret değildir; hayat daha fazla bir şeydir: Hayat, bütün boyutlarıyla millî ideali yansıtan sağlıklı karakterlerden, kişiliklerden oluşan bir topluma sahip olabilmektir. Ve gerçek bir millî karaktere sahip olabilmeniz için, gerçek anlamda millî bir eğitim sistemine sahip olmanız zorunludur.
Çok kötü bir okulda eğitim alan ve kendi sosyal ve tarihî gelene-ğinden büsbütün habersiz bir şekilde yetiştirilen genç bir Müslüman çocuktan hür ve yaratıcı bir Müslüman karaktere sahip olmasını bekleyebilir misiniz? Bir yandan bu çocuğa Cromwell'in tarihini zerkedi-yorsunuz, diğer yandan da bu çocuğun tastamam Müslüman bir karaktere sahip olmasını beklemeye kalkışıyorsunuz; bu olacak bir şey midir? Elbette ki, Cromwell'in tarihine ilişkin verilen bilgileri bu çocuğun, Püriten bir devrimciye karşı büyük bir hayranlık duymasına yol açacaktır; ama gerçek anlamda millî bir karakterin hayat kaynağı olan ruhunda sağlıklı bir kişilik ve tarih bilinci geliştirmesine imkân tanımayacak; aksine bu imkânı büsbütün yok edecektir.
Bizim eğitim görmüş çocuklarımız, kuşaklarımız, Wellington ile Gladstone, Voltaire ile Luther hakkında her şeyi öğreniyorlar. O yüzden, Lord