İslâm Düşüncesi
Muhammed İkbalYazar:
Muhammed İkbal
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 46 dk.
Sayfa Sayısı:
168
Basım Tarihi:
26 Ağustos 2020
İlk Yayın Tarihi:
2008
Yayınevi:
Külliyat Yayınları
ISBN:
9786055976064
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·168 syf.·
2021 217. kitabı
Kitap siyasi ve sosyal düşünceden başlayarak; ilim düşüncesi, felsefi ve tasavvufi düşünce, sanat düşüncesi adında dört bölümden oluşuyor.
Ayrıca bu bölümlerdeki yazılar; makaleler halinde farklı zamanlarda neşredilmiş gazete, kitap ve dergi yazılarından oluşmuş bir derleme suretinde.
Genel olarak Muhammed İkbal'in tespit ve düşüncelerinin paylaşıldığı eserde müslümanlar üzerinde ufuk açıcı ve yönlendirici yararlı bakış açıları mevcut.
Bunlardan en dikkat çekicilerinden birkaçını paylaşmak istiyorum; siyasi ve sosyal düşünce bölümünde ele alınan "demokrasinin" İslam'ın malı olduğu ve müslümanlar tarafından gerçekleştirilmesi gerekli bir vazife olduğu anlatılmakta ve İslam'ın kısa sürede birçok insana ve bölgeye yayılmasının nedeninin insanlara eşitlikçi tabiri caizse demokratik bir bakış açısıyla bakması olduğu anlatılıyor.
Özellikle İlahi Hükümranlık Hakkı Meselesi bölümünde Hz. Peygamber sav. hakkında yazılan edebi bölümü gerçekten etkileyici bir üsluptaydı. Bediüzzaman Said Nursi'nin Hz. Peygamber'i sav. anlattığı üslub dışında buradaki değiniş beni çok etkiledi.
İdeal din olarak Hıristiyanlık, Budizm ve Mecusilik görüşlerini sentezleyip İslam'ın hakkaniyatına dair nedenlerle birlikte oluşturulan yazıda dinler tarihi açısından dikkat çekiyor.
Yine "örtü'nün kökeni, erkeklerin kıskançlıkları değil, aksine, kadının kutsal olduğu inancıdır." tesbiti ilgi çekiyor.
Varlığın Allah'a göre konumu, ne'liği, nasıl'lığı bölümü de anlama açısından zorlu bir metindi.
Ben açıkçası felsefi ve tasavvufi düşünce bölümünün son kısımlarından diğer bölümler kadar istifade edemedim. Anlayamadım maalesef.
Mezhepçilik ve kast sistemi, mistisizm ve tasavvuf, Nietsche ve Mevlana Celaleddin Rumi gibi dikkat çekici karşılaştırmalı okumalarla birlikte verimli bir kitap olduğunu itiraf
Kitap Yusuf Kaplan hocamızın nefis yazısı ile girizgâh yapıyor. Birinci bölümde İslam Medeniyetindeki Sosyal ve Siyasi düşünce ile alakalı İkbal'in makaleleri mevcut. Devlet yönetimi, görevler bölümü ve bu görev sahiplerinde bulunması beklenen özellikler hakkında bilgi veriliyor yönetimin sistematikliğine şaşırıyorsunuz. Ardından İslam Düşüncesinin öz prensipleri ve diğer dinlerin prensipleri hakkında bilgiler veriliyor. Dinin insana vereceği hayat perspektifini anlamak açısından efektif bir bakış açısı sunuyor. İkinci bölüm olan İlim Düşüncesi bölümünde alimlerin fikir buhranları ve tükenmişliklerine çare bulmalarının acil çağrısı var bu bunalıma sebep olan başta bizi öğüten eğitim sistemine okkalı bir eleştiri ile... Üçüncü Bölüm olan Felsefi ve Tasavvufi Düşüncede felsefi olarak da bir şekilde tanrı tasavvuruna ulaşmış lakin nakli bilgi eksikliğinde kanatsız bir kuşa sahip filozofların ahvallerinden bahsediyor. Dördüncü bölüm olan Sanat Düşüncesi'nde tek bir makale mevcut bu kadar kısa neyi anlatmış olabilir ki diye düşünmüştüm tek makaleyi gördüğümde lakin öz ve Sanat, İslam'ın içinde hangi konumda olacak o kadar net bir makaleydi ki başka söze hacet yoktu. Kafa açan muhteşem kitap. Muhakkak okunsun
İslamDüşünce
Muhammed İkbalin makalelerinin toplandığı akademik yapıda bir kitap olup terimlerin yoğun geçtiği bir çalışma olmuş. İslam felsefesini farklı açılardan inceleme fırsatı sunuyor..
Muhammed İkbal, yirminci asrın kollektif bilincinin en yetkin şekilde tecelli ettiği nadide mütefekkirlerden bir tanesidir. Üstelik bilimsel analizin objektiflik hırkasını giyebilmiş olması onu yirminci yüzyılın da ötesine taşımaktadır.
Eserine gelince;
eseri, islami düşüncenin farklı konuları hakkında kaleme aldığı makalelerinden oluşturulmuş olup İkbal’in nokta atışı tespit ve bu tespitlerden tezahür etmiş fikirlerine ev sahipliği yapmaktadır.
Öyleki “eser, yirminci yüzyılın bulunmaz hint kumaşı” desek deyimi hem mecaz anlamıyla hem de gerçek anlamıyla kullanmış sayılırız. Çünkü İkbal’in zihni temayülünün bu eserdeki idealleri Hindistan yurdunun bünyesinde gelişmiştir. Lakin gerek Hindistan’ın gerekse İslam medeniyetini kozmopolit yapısı, İkbal’in fikirlerini evrensel çizgiye taşımış.
Eserde İkbal’in; islami temeller ile eğitim, sosyoloji, hukuk, psikoloji, felsefe ve kelam hatta kozmoloji ve fizyoloji alanlarındaki çeşitli değerlendirmelerine yer verilmiş. Bu değerlendirmeleri bazen bir makale bazense belli bir konuda bir filozofun yazdığı eseri üzerine olmuş.
İkbal’i değerlendirmelerini sıradan değerlendirmelerden ayıran özelliği ise bu tespitlerini modern düşünürlerin çoğunun düştüğü karma algılar hatasına düşmeden ve aklın atomist yapısını da itibara alarak yapmış olmasıdır.
Hali hazırda; bir olguyu, bir olayı, yahut bir şahsı bütün müsbet bilimlerin ışığında tek tek ele alıp tespitlerde bulunmak ve bu tespitler neticesinde bir kanıya varmak / varabilmek kolay bir iş olmasa gerektir.
Dolayısıyla “bu eser, zoru başarmış nadide bir eserdir” sonucumuz, hakiki öncüllerden teşekkül etmiştir.
Biz, her ne kadar İkbal’in bazı görüşlerine (usulüne) katılmasakta, -bilimsel gerçekleri dinden çıkartma usulü/bilimsel tefsir- yine de onun kendi usulü içerisinde tutarlı
Açıkça söylemek gerekirse, bir düşünce kitabı olmasına rağmen, anlayabileceğimi düşünerek okumaya karar verdim bu kitabı. Yer yer aklımı zorlayarak anlayabildiğim (ya da anlayabildiğimi sandığım) bölümler oldu. Sanırım daha çok yolum var, devlerin verdiği dev gibi eserleri anlayabilmek için.
Muhammed İkbal Pasiktan'ın sembol isimlerinden... Lahor Meydanında Pakistan halkına yaptığı tarihi konuşma hala hafızalarda. İslam'ın bayraktarlığını yaptığı bu şahsiyet aynı zamanda bir Osmanlı aşığı. Uçakla geçerken sınırlarında Osmanlı'yı selamlayacak kadar vicdan sahibi...
Yazar Hakkında
Muhammed İkbalYazar · 32 kitap
Muhammed İkbal (d. 9 Kasım 1877 - ö. 21 Nisan 1938), Pakistanlı İslam alimi, şair, filozof ve politikacı.
Şiirleri çağdaş Urdu ve Fars edebiyatının en önemli yapıtlarındadır. Allâme İkbal olarak da bilinir. Hindistan'daki müslümanların bağımsızlık mücadelesine ilk defa dile getiren kişidir.
1873'de Pakistan'ın Pencap eyaletine bağlı Siyalkut kentinde doğan Muhammed İkbal, mutasavvıf bir anne ve babanın oğlu olarak dünyaya geldi. İlk eğitimini Kur'an üzerine aldı.
Kur'an eğitimini medresede tamamladıktan sonra, Arapça ve Farsça hocasının yönlendirmesiyle İslam edebiyatıyla ilgilenmeye başladı. Lahor'da yüksek öğrenimini tamamladıktan sonra Doğu Dilleri Fakültesi'ne hoca olarak tayin edildi. Bu yıllarda Muhammed İkbal'in şiirleri de yayınlanmaya başlandı.
1905'de Londra'daki Cambridge Üniversitesi'nin felsefe ve iktisat bölümünden mezun oldu. Londra'da üç sene kadar kalan İkbal, burada Arap Dili ve Edebiyatı Fakültesi'nde hocalık yaparken, bilhassa Londra'da ilgi görmesine sebep olacak çeşitli İslâmi konularda bir dizi konferans verdi. Yine Londra'da kaldığı müddet içinde hukuk üzerine okuyan İkbal, savcılık diplomasını aldıktan sonra Almanya'ya giderek Münih Üniversitesi'nde felsefe dalında doktora yaptı.
1908'de Hindistan'a döndüğünde, yazı ve şiirlerine hayranlık duyanlar tarafından büyük bir coşkuyla karşılandı.
Şiirlerinde Mevlânâ'nın etkisi büyüktür.
Muhammed İkbal ülkesinin siyasetine de katılmış ve halkını bu konularda yönlendirmişti. Onun bu konudaki düşüncesi ise, "Siyaset; çalışmak, izzet ve şerefe davet etmektir" şeklinde idi.
Müslüman Hintli mücahitler adıyla yazdığı şiirleri Hindistan'daki müslümanların hareketlenerek İngiliz sömürüsüne başkaldırmalarında ve Pakistan'ın kuruluşunda büyük tesiri olmuştu. Bu yönüyle İkbal, Mehmet Akif Ersoy'a da benzetilmiştir.
Kurtuluş Savaşı yıllarında, zor durumda Pakistan halkını, Türk halkının milli mücadelesine destek vermek için örgütlemiş, milli mücadelede kullanılmak üzere Pakistan halkından 1.5 milyon sterlin toplayıp Ankara hükümetine yollatmıştır. Bu paralarla daha sonra Türkiye Cumhuriyeti hükümeti tarafından şimdiki İş Bankası kurulmuş ve önemli bir bölümü Cumhuriyet Halk Partisine verilmiştir.
Uzun süren bir hastalıktan sonra 21 Nisan 1938'de vefat etti.
