Ahmet Haşim Delibaş
@HasimDel
olan bitenin alacakaranlığında...
.com çağının çöküşü
Eski bir Facebook çalışanı ve tasarımcısı olan Jeff Hammerbacher bana "Kuşağımın en zeki kişileri, insanların reklamlara nasıl daha fazla tıklayacağı üzerine kafa yoruyor. Bu çok kötü" demişti. Silikon Vadisi, berbat bir biçimde Hollywood'a benzemeye başlamıştı. Bu esnada hizmet götürdükleri tüketiciler de daha içine kapanık ve sanal dünyalarına takıntılı hâle geliyordu. İnovasyondaki bu duraksamanın çok daha büyük bir problemi işaret ediyor olabileceğini ilk ortaya koyan kişilerden biri, Pentagon'un Kaliforniya, China Gölü'ndeki Donanma Hava Silahları Merkezinde çalışan bir fizikçi olan Jonathan Huebner idi.
Reklam
Modern dünyaya fırlatılmışlık
Bir dönüşüm hikayesi. Günümüz dünyasına doğmuş bir insan, izole bir halde yetiştiği taktirde, antik dönemlerde dünyaya gelmiş bir kimse ile hiçbir fark oluşturmayacaktır. Fark yaratan, yazılı ve sözlü olarak aktarılmış yaşam formlarıdır, kültür genetiğidir. İnsan, kurulum sürecinde — bilhassa çocukluk ve ergenlik — adeta tüm insanlık serüveninin fikir akımlarını, yaşam deneyimlerini ve olanaklarını kültür aracılığıyla idrak eder ve pozisyonu buna göre şekillenir.
Bir dönüşüm hikayesi. Bildungsroman deniyor buna. Hikayenin kahramanı gençtir, hamdır, bilgisizdir, deneyimsizdir. Bir serüvene atılır ve zaman içinde gelişir, büyür, olgunlaşır. Hayatın sillesini yer, aşık olur, gözleri açılır, uykudan uyanır, aydınlanır. Olacağı şeye dönüşürken, biz izleyiciler inşa sürecine şahit oluruz. Mann’ın kendi hayatı da bir çeşit inşa sürecidir. Burjuva bir ailede başlayan ham bir yaşamdan, Almanya’nın en büyük yazarı olmaya dönüşen bir yaşam. Cumhuriyet karşıtı bir monarşistten, Weimar Cumhuriyeti’ne destek veren bir yazar olmaya evrilen bir yaşam.
Bir dönüşüm hikayesi fakat 20.yüzyılda, modern dünyanın içine fırlatılmış bir kimsenin dönüşüm hikayesi. Bu aslında sıradan bir kimsedir. Onu farklı kılan şey maruz kaldıklarıdır. Bahsettiğimiz kişi Hans Castorp’tur. Fakat bu aynı zamanda yazarımız Thomas Mann’dır. Ve izin verirseniz bu, günümüz dünyasına fırlatılmış, kesin bir taraf olamayıp olayları gözlemleyerek mevzuların özünü idrak etmeye gayret eden biz şaşkınların, bağımsız kimselerin hikayesidir. Bir okuyucu, istisnaları elimine ettiğimizde, daima özgür ruhlu olacağı için biz okurları başkahramanımız ile eşleştirebiliriz.
Buraya fırlatıldık ve maruz kaldığımız tonla düşünce akımı var. Aydınlanmacılar, modernistler, post-modernistler, liberaller, mistikler, cumhuriyetçiler,