Sinem özkan
@Hatunkiisi
Ebru talebesi olmaya çalışan bir İktisatçı
“işte Sinem kalabalık ve kendine zinde,kullardan pervasız nesillerden biri..”
Ruh-i mücerret
30 Ağustos
142 okur puanı
Ocak 2021 tarihinde katıldı
Doğu notları üzerine
Ankara’da başlayıp İstanbul’da bitirdiğim bir tren yolculuğunda okuduğum Doğu Notları, gerçekten de yolculuk esnasında okunmasının daha keyifli olacağı bir kitap. Sayfalar arasında ilerlerken insan kendini, sanki Haydarpaşa’dan kalkan bir trenle Halep’e, oradan da Şam üzerinden Kudüs’e aktarma yapıyormuş gibi hissediyor; tıpkı Osmanlı döneminde Hicaz Demiryolu’nun Kudüs’e açtığı hat gibi. Sanki her durak, Ortadoğu yakın tarihinden bir kesit; her istasyon, coğrafyanın derinliklerinde bir iz.
Doğu Notları, 2017–2020 yılları arasında kaleme alınmış gazete köşe yazılarının bir araya getirilmesiyle oluşuyor. Yazar, bu dönemi yalnızca olayların kronolojik sıralanışıyla değil, bölgenin kültürel ve siyasi damarlarını hissederek ele alıyor. Kitabın merkezinde, Ortadoğu’nun sancılı yakın tarihi var. İç savaşlar, diplomatik kırılmalar, bölgesel güçlerin mücadelesi ve halkların yaşadığı dram, yalın ama derinlikli bir üslupla aktarılıyor.
Dili akıcı ve üslubu özenli. Özellikle kelime tekrarına düşmeden yazısını sürdürebilmesi dikkat çekici bir özellik. Bu da hem gazete yazılarının kısa formuna sadık kalındığını, hem de bütünlük içinde ilerleyen bir düşünce çizgisinin korunduğunu gösteriyor. Yazar, okuru yormadan düşündürmeyi başarıyor.
Kitabın bugünkü değeri belki tam anlamıyla bilinmeyebilir. Ancak on yıl sonra, Doğu Notları’nın dönemin nabzını tutan, tarihi bir kaynak işlevi görecek nitelikte olduğunu şimdiden söylemek mümkün. Çünkü günlük siyasetin gürültüsü içinde yazılmış bu satırlar, zamanın tortusu çekildikçe daha berrak bir anlam kazanacaktır.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Son günlerde iştahla
okuduğum Jeopolitik Ödül: Avrasya (Barış Adıbelli, 2009), 2007’den itibaren Avrasya coğrafyasındaki büyük güç mücadelesini anlatıyor.
Kitapta özellikle Çin’in yükselişi dikkat çekici bir şekilde işlenmiş. O dönemde daha yeni yeni ekonomik gücünü küresel siyasete yansıtmaya başlayan Çin, bugün geldiği noktayı adeta önceden haber veriyor. Pekin’in enerji koridorlarına ilgisi, Orta Asya’daki etkisini artırma çabaları ve Rusya ile geliştirdiği stratejik yakınlık, kitabın en önemli tespitlerinden.
Yazar, Çin’in sadece ekonomik bir dev olmadığını; aynı zamanda Avrasya’daki dengeleri değiştirecek jeopolitik bir aktör haline geleceğini yıllar öncesinden vurgulamış. Bugün “Kuşak-Yol Projesi” ile gördüğümüz tablo aslında o günlerdeki ipuçlarının somutlaşmış hali.
Benim için bu kitap, Çin’in Avrasya’daki sessiz ama istikrarlı yürüyüşünü anlamak açısından çok değerli bir okuma oldu.
Gerçeklik %99’dur, Umut Satışı %1
Malcolm Gladwell’in David and Goliath kitabı, güçlü gibi görünenlerin aslında dezavantajlı, zayıf gibi görünenlerin ise avantajlı olabileceğini savunur. Hikâyeler çarpıcıdır; küçük David’in dev Golyat’ı alt etmesi gibi. Ama ben bu anlatının arkasındaki hakikate başka bir yerden bakıyorum.
Evet, dezavantajlı koşullarda başarıya ulaşmış insanlar vardır. Yok değil. Ama bu örnekler istisnadır. Gladwell’in yöntemi genelde şudur:
• Bir uç başarı örneği bulur,
• Onu dramatik biçimde anlatır,
• Sonra da “bakın bu bir modeldir” diye sunar.
Ama bu model, geniş kitlelerin yaşadığı çetin hayat mücadelelerinin temsili değildir.
Bugünün dünyasında:
• Rekabet acımasızdır,
• Algoritmalar fırsatları sınıfa göre dağıtır,
• Sistem, çoğu zaman zayıf olanı un ufak eder.
Ve gerçek şudur:
Herkesin kendi taşını fırlatabileceği bir sapanı yoktur.
Bazıları doğrudan devin hizmetine doğar.
Ya “Ters U” Teorisi?
Gladwell’in kitapta sıkça başvurduğu bir başka anlatı da “Ters U Teorisi”dir.
Yani: “Her şeyin bir eşiği vardır; azı fayda etmez, ortası ideal, fazlası zarar verir.”
Disiplin, para, okul mevcudu… Hepsini bu eğriyle açıklamaya çalışır.
Bu teori, ilk bakışta anlamlıdır. Hatta Aristo’nun “altın orta” fikrini, ekonomideki “azalan marjinal fayda” kavramını andırır. Ama burada da bir sorun var:
Bu eğri herkes için aynı değildir.
Bir çocuk için 1000 lira “fazla para”ysa, başka bir çocuk için hâlâ “eksik kahvaltı”dır.
Disiplinin fazlası kimi yerde şımarıklık doğurur, kimi yerde hayatta kalmak için zorunlu hale gelir.
Ters U eğrisi, sanki herkes eşit başlamış gibi konuşur. Ama gerçek hayat böyle değildir. O eğrinin dışında, kırık dökük yollarda yürüyen milyonlar vardır.
Gladwell’in niyeti belki iyidir:
OlmamışDüşünce
Git gide romanlarının keyfiyeti ve sürükleyiciliği bozulan Peyami Safa, bu kitabında da beni hayal kırıklığına uğrattı.. Eski okuduğumuz kitaplarda ki o akıl oyunculuğu, ince zeka, tarihe hakim olma ve hikayecilik nerede şimdiki kitaplar nerede !! Bir İskender Pala kitabı okumadım da, gündüz kuşağı kadın programlarına konu olan aşk hikayesi izlemiş gibi oldum. Biraz sert eleştiri olacak belki ama lütfen eski haline geri dön. En azından sadık okuyucaların için..
Sanma ki yaşamışız..Felsefe-Düşünce
Okudukça “bir yaşıma daha girdim” dediğim bir kitap oldu.. maziyi Atiye taşımız bizim Alev Alatlı hocamız ama ; şunu da unutmuş ! bu kadar güzel bilgiyi hazmedecek kişiyi nereden bulacağız.. bu kitabı okumak için öyle tepeden inme bir okuyucu olamaman gerekiyor (yavrum) biraz bilgi birikimi (biraz dediğime bakmayın ! telefon elimde zaman zaman Google’diğim şeyler oldu ) biraz ilgin olması lazım… kitab birbirinden bağımsız gibi görünse de sonrasında haaaa bu, burası için yazılmış diyorsun.. evvelası yazar detaylı şekilde bilgileri aktarım beyninizi mıncıklasada (bir yeni pencere açsada) sonra biraz nefes almanız için ara veriyor (necefli maşraba) zaman zaman tebessüm etmedim değil.. Alev hoca nasihatları ile Avrupa’yı tiye alsada aslında bir yandan da uyanık ol emi yavrum diyor.. velhasıl-ı kelam… okuyun güzel insanlar okuyun özellikle ülkesini seven yazarları okuyun…
Alev Alatlı
Alev Alatlı