"Nasıl ki suyun sabit bir şekli yoktur, savaşta da sabit şartlar yoktur"
Marksizmin neden insanlık tarihinin gördüğü en saçma, başarısız ve tutarsız ideoloji olduğunu anlamak için okunması gerken bir eser fakat ikinci cildin yarısında bıraktım. Siyasetin düz dünya teorisi resmen, kitaptaki hangi tutarsızlıktan bahsetsem bilemedim, adam adeta paralel evrende yaşıyor. Yazar ne insan doğasını ve evrimini, ne de medeniyetlerin inkişafını ve toplumsal düzenin nedenleri anlayabilmiş. Hayatı ve gerçekleri yorumlayarak realist, insan doğasına uygun bir ideoloji tasarlamak yerine kafasında kurduğu düşüncelere göre bir dünya görüşü ortaya koymuş, hayatı görmek istediği gibi görmüş.
Son olarak Marx'ın kendi ortaya koyduğu görüşlere tezat şekilde Engels'in tekstil fabrikasından geçinip eşini ve küçük kızını hediyelere boğup zenginlik içinde yaşatması da ayrı bir ironi.
