HOMO FABER...
@Homofaber47
“Okuyup anlamak, bilmek gerek. Çünkü insan en çok bilmediğine düşmandır.”
* Yarının tarihi çevirmen Ahmet Cemal tarafından Zweig'in derlenen denemelerinden oluşmaktadır. Zweig'in bir misyon ve görev olarak kendine biçtiği rol hümanizm sözcülüğü ekseninde ırk, din, dil ayrımı yapmadan bir insanlık tarihi çizmek ve uyarısını tekrarlamak.
** Denemelerin temelinde 20.yy başı ile beraber ulusların girdiği savaş çıkmazı ve akıl almaz derecede emperyal girişimler. Bu savaşların kültürel tarih açısından büyük zararları olduğunu Avrupa tarihini kökten değiştirecek etkilere sahip olduğunu vurgular.
*** İlkel dünyadan günümüz Avrupasına kadar savaşların bize gösterdiği şeyin ulusların birbirine karşı işlediği suçların, yağmanın, boyun eğdirmenin özeti olduğunu belirtir. Peki bu savaşlar sonucunda elde edilen zafer ne işe yaradı? Daha fazla savaş, can kaybı, nefret...
**** Zweig özellikle tarih yazımı ve öğretimi konusunda eleştirilerini sıralar. İlkokuldan itibaren öğretilen tarih anlayışının ulusal çıkar ve menfaatler doğrultusunda yazılan ve savaşlardan ibaret bir tarih yazımının öğretildiğini açıklar. Zweig ise dünya tarihinin sadece savaşlardan ibaret olmadığını bilimsel icatların, barış, düzeninde olduğu bir dönemin olduğunu belirtir.
***** Diğer denemelerinde ise Balzac, Proust, Varleine, Rimbaud, Tolstoy gibi yazar ve şairleri kapsar. Kitapları ve üstün yaratıcı yeteneklerine değinerek Proust ve Kayıp Zamanın İzinde ile şahseser olarak ortaya koyduğu eser ile biyografisi, Balzac ve yapıtları, Tolstoy'un devlet, mülkiyet, savaş, dine yönelik düşünceleri, Varleine yaşadığı aciz hayat ve Rimbaud'un onu yoldan çıkardığı düşünceleri yer alır.
****** Her yönüyle muazzam bir eser. Mutlaka okuyun...
* Ramond Chandler'in ilk romanı olma özelliği taşıyan kitap, Amerikan edebiyatının en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilmektedir. En sevdiğim yönetmenlerin başında gelen Alfred Hitchock'un birçok filminin senaristliğini yapmış olmasından dolayı büyük bir hevesle alıp okudum...
** Kitabın ana karakteri özel dedektif Philip Marlowe bölge savcısının emrinde çalışmış ancak iflah olmaz tavrı ve söz dinlememekteki ustalığı nedeniyle kovulmuştur. Marlowe kadınlara düşkünlüğü sebebiyle yalnız, alaycı tavrı ve keskin zekaya sahip olması sebebiyle eşi bulunmaz biridir.
*** Emekli bir general, petrol işletmecisi ve aynı zamanda bir milyoner olan Sternwood özel dedektif Marlowe ile görüşmek üzere evine çağırır. Sternwood iki kızı ile yaşayan emekli bir generaldir. İki kızı ile de başı derttedir. Küçük kız Carmen karanlık olaylara karışan, sürekli olarak sorun çıkaran biridir. Büyük kız Vivian ise kumar borçları ve kayıp bir koca ile başı derttedir.
**** General artık kendisine gelen şantajlardan bıkmıştır. Joe Brody adında bir kişiye beş bin dolar vererek Carmen'i rahat bırakmasını söyler ama şantajların ardı arkası kesilmez. Bu şantajları durdurmak amacıyla Marlowe göreve soyunur. Son olarak bir tehdit mektubu, Carmen'in imzasının olduğu borç senetleri ile Geiger adında biri tarafından generale yollanır.
***** Vivian'ın kocası da kayıptır. Kayıp koca ile borç senetleri arasında bir ilişki aramaya başlar. Ortaya ise kayıp koca ve şantajdan çok fazlası çıkar. Olaylar silsilesi başlar... Polisiye roman türünde olan eser aynı zamanda ağır ekonomik bunalımın yaşadığı döneme bizi götürür. Sınıfsal eşitsizliğin, suç çetelerinin yozlaşmış polis ve diğer hükümet görevlileriyle olan ilişkileri gözler önüne serer.
****** Kitabın geneli uzun ve çok fazla betimlemeyle dolu.
* Homo erectustan, Homo sapiensten günümüze uzanan oldukça akıcı, doyurucu bilgileri, yalın ve sade anlatımıyla tarihsel bir ansiklopedi. Nerden geldik ve nereye gidiyoruzun tam bir versiyonu... İlkel kabile hayatından, Dinler tarihine, orta çağ avrupasına, yeni ve eski dünyanın çarpışması, dünya savaşlarına ve yıkıcı etkilerine, savaş sonrası düzene kadar her türlü bilgiler yalın bir şekilde anlatılmış.
** İlk yerleşim yeri Mezopotamya ile beraber insanlık göçebe durumdan yerleşik hayata geçmiştir. Kavimler arası alışveriş, nüfusun artması ile beraber mevcut bir düzen ihtiyacı doğmuştur. Zengin bir kültür sonucu haberleşme ve konuşmayı öğrendi. Yerleşik yaşama geçişle beraber beslenebilecekleri bir tarım, meydana getirdikleri eşyaları saklayacak ve barınacakları evler yaptılar.
*** Özellikle Sparta yaşamında kadınların görevi savaşçı erkek çocuk doğurmaktı. Yaşlılardan oluşan bir heyet erkek çocukları inceler ve amaçlarına uygun olanların yaşamasına izin veriyordu. Sparta dışında yaşayanlar için Spartalılar acımasız ve barbar bir kavimdi. Çin uygarlığın geldiğimizde ise bitkisel bir kavmin izlerine rastlıyoruz ve tarih boyunca en özel ve güvendikleri kişilik Konfuçyüs olmuştur.
**** 15. ve 16. İtibariyle Avrupa devletlerinin eski dünya olarak adlandırdıkları yerlere talan ve kıyım girişimlerine, Maya, İnka, Aztek gibi kavimleri yerle bir ettikleri, Kolomb, Vespucci, Vasco da Gama gibi talancılar eşliğinde yerel halka onarılmaz etkiler bırakmışlardır. Tabi ki bunun acısını Frengi hastalığıyla tanışarak çektiler.
***** Kilise çevresinde kabul edilen dünya görüşü Ptolemaios tarafından ortaya atılan Dünya merkezli evren görüşüydü. Dünya sabit bir gezegendir. Kopernik ise Dünya'nın değil Güneş'i hareketsiz olduğu sonucuna vardı. Kilise' yi oldukça sarsan bir görüş
