Hem ceza hem ödül veren öğretmenler aynı kişiler çünkü ceza da, ödül de aynı düşünce yapısının ürünüdür. O düşünce yapısı ne? Yukarıda gördüğümüz gibi o düşünce yapısının temelinde “kontrol” var. Ebeveynlik anlayışında çocuğu kontrol etmek olan aile, her türlü kontrol mekanizmasını kullanır. Bu bazen ödül, bazen ceza, bazen rekabet olur.
Çocuk ödülü getirecek davranışı sergilemediği an, otomatik olarak ceza almış olur. Onun için her ödül aynı zamanda içinde ceza barındırır. Örneğin çocuğa, “Takdir belgesiyle sınıfı geçersen, tablet alacağım” dediğiniz an, “Takdir belgesi almazsan, seni tablet almamakla cezalandıracağım” da demiş olursunuz.
Finansal zekâmı sürekli gelişmek istememin sebebi, her piyasa değişikliğinde dizlerinin üstüne çöküp işten atılmamak için yalvaracak kişiler olacağını bilmemdir.
Sonuç olarak ödül, değerlendirme, denetim, gözetleme, bitiş tarihi, hedef verme, yarışma ve rekabet iç motivasyonu öldürür. Bunların ortak özelliği ne? Bunların hepsi kontrol mekanizmalarıdır. Kısacası tüm kontrol mekanizmaları çocuğa iş yaptırır ama onun iç motivasyonunu da öldürür.