Sonra bize ders verir gibi, "Bakın," dedi, "sizin anlamadığınız esas sorun şu: Bu adamların korktuğu tek şey soru. Soru sorulmasından ödleri kopuyor, Sorgulayanlar ise buna mecbur olduklarını hissederek, kendilerini yok etme pahasına direnişlerini sürdürüyorlar. İsa gibi, Spartaküs gibi, tarihteki birçok örnek gibi. Onun için bu işi tek tek insanların iyiliğine kötülüğüne bağlamayın."
Ama gözyaşları gereklidir. Othello'nun söylediklerini hatırlamıyor musunuz? "Böyle bir huzur gelecekse her fırtınanın ardından, essin rüzgarlar ta ki ölümü uyandırana dek."
Sessiz kalmak istiyorum senin için;
sen yokmuşsun,
beni çok uzaklardan duyuyormuşsun ve
değmiyormuş gibi sesim sana.
uçup gitmiş olmalı gözlerin
örtmüş gibi bir öpücük, dudaklarını
ruhumla dolu nesnelerden doğuyorsun
ruhumla dolu olduğun için tüm nesneler
benim ruhum gibisin sen, bir düş kelebeği
ve melankoli sözcüğü gibisin ağlıyormuşsun bana, kumru gibi öten
bir kelebeğin ağlayışıyla.
ve çok uzaklardan duyuyorsun beni,ulaşmıyor sesim sana:
bırak da gelip sessiz kalayım senin sessizliğinde.
senin sessizliğinde konuşayım bırak seninle
bir lamba kadar parlak,bir yüzük kadar
yalın sessizliğinle.
sessizliği ve takım yıldızları ile gece gibisin.
bir yıldızın ki kadar uzak ve içten senin sessizliğin.
sessiz kalmak istiyorum senin için:
sen yokmuşsun
ölmüşsün gibi,uzak ve kahır yüklü.
bir sözcük,bir gülüş yeter şimdi.
mutluyum,mutluyum öyle olmadığına
P NERUDA