Yağmur Kılıçaslan
@Kitapalintim
"Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür, ve bir orman gibi kardeşçesine" Nazım Hikmet
35 okur puanı
Temmuz 2025 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Tanpınar şiir üzerine düşünceleri
"Hakiki şiirin, asıl sanat eserinin kendi varlığından başka bir hedefi yoktur. Kendisinde başlar, kendisinde biter. Bütün asaleti de buradan gelir. Ondan beklenilecek yegâne, şey, bizde bediî alâka dediğimiz ve hayatımızın maddi taraflarıyla, gündelik endişeleriyle münasebettar olmayan saf bir alâka uyandırmasıdır".
"Bu belki anî bir cehitle kendini bulan ruhun, insandaki ezelî hakikatle temasından doğan bir konuşmadır, belki güzellik dediğimiz idealle bir lahza baş başa kalmanın verdiği mestîdir. Bu mânada denilebilir ki, şiir ve alelumum sanat ferdin en mutlak ve hür surette kendini idrak ettiği zirvedir".
"Lisanın tabiî mantığından başka hiçbir kayıt tanımayan serbes- tisiyle, hudutsuz genişliğiyle nesrin, fikrin her çeşidini istiaba můsait olduğunu kim inkâr edebilir."
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
"Estetikten Sorumluluğa: Varoluş İkilemi."
Kitaptaki başlıca karakterlerin temsil ettikleri;
Mümtaz: Estetizm + Sorumluluk Arasında Kalan Birey
Nuran: Aşk, güzellik, estetik hayat
Suat: Karanlık benlik, umutsuzluk
İhsan: Akıl, sorumluluk, olgunluk
Aşk ve Estetik → Nuran bölümlerinde zirveye çıkar.
Ölüm ve Nihilizm → Suat üzerinden işlenir.
Doğu-Batı Gerilimi → Geçmiş ve modernlik arasındaki köprü ihtiyacı.
Birey-Toplum Çatışması → Kişisel mutluluk ile toplumsal sorumluluk arasında sıkışma.
Kültürel Kimlik → "Hakiki" ile "taklit" arasındaki ayrım.
Burdan sonrasını spoiler almak istemeyenler okumasın :)
● Nuran ile aşkın Mümtaz üzerindeki dönüştürücü etkisi
Nuran, Mümtaz'ın dünyasını adeta bir "ışık" gibi aydınlatır. Onunla birlikte yaşadıkları, sanat, tabiat ve kadın güzelliğini bir "terkip" halinde algılamasını sağlar. Bu aşk, Mümtaz'ı sanatçı panteizmine yakın bir yoğun yaşama biçimine ulaştırır. Çevresindeki her şey güzelleşir; imgeler ve benzetmeler artar. Ancak Tanpınar bu bölümü anlatırken üslupta ölçüyü kaçırır; aşırı şairane, yüklü, tekrar eden bir dil kullanır. Yazarın bu abartılı üslubu kısmen bilinçli olarak, Mümtaz'ın estetizmini yansıtmak için kullandığı görülmektedir. Yazarın bu üslubu bilinçli olarak kullandığını kitabın içindeki şu alıntıdan anlayabiliriz
"Suat sözünü kesti:
-Bırak bu manasız benzetmeleri... Bir şeyi öbürüne benzetmeden konuşamaz mısın? Bu fena huylar yüzünden işleri ne kadar karıştırdığınızı hala anlamadınız mı?"
●Suat karakteri ve intihar sahnesi
Suat, Dostoyevski etkisi taşıyan, sinik ve hasta bir figürdür; Mümtaz'ın "öteki ben"i gibidir. Onun intiharı, Huxley'in Point Counter Point'indeki Spandrel karakterinden açıkça esinlenmiştir.
Suat'ın varlığı, romanın melodram dozunu artırsa da, Mümtaz'ın bilinçaltındaki ölüm fikriyle yüzleşmesini ve bundan vazgeçmesini
Yazarımız kendine de eleştiride bulunmayı ihmal etmiyor :)
Suat sözünü kesti:
-Bırak bu manasız benzetmeleri... Bir şeyi öbürüne benzetmeden konuşamaz mısın? Bu fena huylar yüzünden işleri ne kadar karıştırdığınızı hala anlamadınız mı?
Bir zihinde yaşayanlar daima güzeldirler.