Fatma Aydın
@Kitapiw
Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni
86 okur puanı
Haziran 2020 tarihinde katıldı
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Hem insan kendi yaşamından zevk almazsa, öteki insanları da mutlu edemez... Ne kadar anlamlı, ne kadar önemli işler yaparsa yapsın önce insanın kendisinin mutlu olması lazım.
Peyami Safa'nın romanlarının içinde en fazla sevdiğim dediği "Matmazel Noralia' nın Koltuğu"na Doğu- Batı sentezi çerçevesinde Batı'nın felsefî akımlarına karşı yerel kültürün galibiyetinin romanı da diyebiliriz.
Başlıca iki bölümden oluşan kitabın ana karakteri; Ferit adında tıp fakültesi ve felsefe bölümünde bir süre öğrenim görüp her ikisini de yarıda bırakan, ruhsal bunalımları yüzünden yalnızlaşan bir gençtir. Bohem bir ailede materyalist ve pozitivist düşünce yapısıyla yetişen Ferit'in zihninde kendinin de farkında olmadığı inanç kırıntıları da vardır.
Romanda ilk bölüm Ferit'in ruhsal hezeyanlarını ihtiva eder. Bu bölümde mekan; eski ve sağlıksız bir pansiyondur. Pansiyonda yaşayan diğer kiracılar da tuhaf kişilerdir. Bu bölümde Ferit'in ruhsal sorunları bu güvensiz ortamda artarak devam eder. Duygusal ilişkisi çıkmaza girer. Gaipten gelen sesler, eşyanın yer değiştirmesi, yan odada kalan küçük kızın gelecekten haber vermesi gibi tuhaf ama gerçek olaylara Ferit'in pozitivist akımların hiçbiriyle cevap bulamaması bedensel sağlığını da olumsuz etkiler.
İkinci bölümde mekan; Büyükada' da sıhhi bir pansiyondur. Buranın eski sahibesi Matmazel Noralia adında yarı İtalyan yarı Türk bir kadındır. Ferit'in zihnini çıldırma noktasına getiren bütün sorular cevabını bu bölümde bulur. Bu bölümde imgesel bir işlevi olan "koltuk" figürü önemlidir. Hiçbir gösterişi olmayan, eski ve küçük bir koltuk; "Ben" lik duygusunu en aza indiren, oturup düşünmeyi simgeleyen bir figür.
Yazarın kullandığı ironik dil ve bilinç akışı mükemmel bir başarı yakalamış, kitabın basıldığı dönemin (1949) sınırlarını tamamıyla aşmış.
Peyami Safa, yerel kültürün, dinî inançların azaldığı bir dönemde metafiziksel motiflerle özellikle tasavvufun önemini çok özenli bir akışla ortaya çıkarıyor. Manevi
Orhan Pamuk'un ilk ve son siyasi kitabım dediği "Kar" kitabı, Kars'ın doğal güzelliğini tamamlayan kar manzaraları eşliğinde şehrin kozmopolit yapısından dolayı ortaya çıkan farklı ideolojik yapıların çarpıştığı bir alan incelemesi olarak da değerlendirilebilir.
Romanın anlatıcı kişisi Orhan Pamuk'un kendisidir. Yıllar önce komünist çalışmalarından dolayı Frankfurt'a sürgün edilen Pamuk'un çok sevdiği bir dostu olan Şair Kerim Alakuşoğlu (Ka)'nun yaşadıklarını anlatır.
Roman kurgusu; Kars'ta intihar eden kadınların gizemini çözmek ve üniversite döneminde platonik bir aşkla sevdiği İpek'le evlenmek amacıyla Kars'a giden Ka'nın bir anda kendini ideolojik çatışmaların darboğazında bulması ve buradan kurtulma çabası etrafında şekilleniyor.
Sağ- sol çatışmaları, siyasal İslam faaliyetleri, Türkler, Kürtler, Azeriler gibi milliyetçi düşünceler, başörtü sorunu gibi birçok ideolojik ve inanç sorunu, eski bir sürgün olan Ka'nın yalnızlık çemberinde sıkışan zihin sügeciyle inceleniyor.
Roman kahramanı Ka'nın tüm inançları yıkılmıştır. Tek inancı Allah ve "aşk" tır. Ancak bu iki inanç da Ka'nın zihninde sallantılı durur.
Yazar, tüm insanları bir kar tanesine benzetir. Kar tanesinin her bir kristali farklı bir çizgiden ibarettir. Fakat tüm çizgiler birleştiğinde ortaya bir kar tanesinin güzelliği çıkar.
Yazarın bütün gruplara karşı eleştirel bir tutumu söz konusu olduğundan dolayı belirli bir siyasi ideale sorgusuz sualsiz bağlı olanlara bu kitabı tavsiye etmiyorum.
Ancak; roman teknik olarak yine zirvede. Gerek tekniği gerekse izlekleri "Yeni Hayat" romanı kadar başarılı.
Ayrıca kar manzaraları ile Kars'ın tarihi ve turistik zenginliklerini canlı tasvirler aracılığıyla görebilmek de çok güzel.
Herkese keyifli okumalar dilerim
