...Bu theoria'ya nasıl bir etik tekabül ediyor?
Bunun hiç su götürmeyen bir cevabı var. Kozmos'la bütünleşmek veya kendini kozmos'a göre ayarlamak: İşte Stoacıların gözünde her doğru işin anahtarı, ahlakın ve siyasetin tek ilkesi budur. Çünkü hakkaniyet öncelikle doğruluktur: Nasıl ki bir marangaz veya bir enstrüman yapımcısı, bir tahta parçasını daha büyük bir bütüne, bir mobilya veya bir kemana uyduruyorsa, bizim de en iyi ihtimalle yapacağımız şey kendimizi, theoria'nın açığa çıkardığı ahenkli ve iyi nizama uydurmaktır. Filozoflar için teorik faaliyetin ne manaya geldiği de herhalde bu arada açıklığa kavuşmuştur. Gördüğün gibi bilgi, bu noktada tam manasıyla nötr değil, çünkü doğrudan doğruya etiğe açılıyor.
O dönemin felsefe okullarının, günümüz lise ve üniversitelerinin aksine söylemden ziyade davranışlar üzerinde durmasının, kavramlardan ziyade bilgeliğin yaşanmasını vurgulamalarının sebebi de budur.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Stoacıların bize sözünü ettikleri theoria, dünyada en mükemmel ve en ''gerçek''- Yunanlılar için en kutsal- olanı açıklar. Nitekim gördüğün gibi, en gerçek olan, kozmos'un tasvirinde en önemli olan şey, onun intizamı, ahengidir- ama mesela, doğal afetlerde ve hilkat garibelerinde olduğu gibi, bazı durumlarda kusurlu oluşu değildir. İşte bunları bize keşfettiren ve anlama araçları sunan theoria, daha sonra filozofların ''ontoloji''(Varlığın en has ''özgünü'' veya yapısını tanımlayan kuram) ve bilgi teorisi(dünyayı bilmekte yararlandığımız akli araçların incelenmesi) olarak adlandıracakları şeydir.
Sen mutlusun diye herkesin, tam anlamıyla herkesin birdenbire mutluluğa boğulmasını istiyorsun. Tek başına mutlu olmak sana azap veriyor, zor geliyor! Bu mutluluğu son zerresine kadar hak etmiş olmak için, belki de vicdanını rahatlatmak için didinmeye başlıyor, kendini yiyip bitiriyorsun! Çabanı, becerini, işte ne bileyim, senin sözlerinle kadirşinaslığını göstermen gerektiğinde aniden başarısızlığa uğrayacaksın diye nasıl kendine eziyet etmeye hazır olduğunu görüyorum!
-Dinle... Çoktandır sana sormak istiyordum: Beni nasıl bu kadar iyi tanıyorsun?
Vasya'nın gözyaşları Arkadiy'in eline dalıyordu.
-Keşke seni ne kadar sevdiğimi bilseydin Vasya, o zaman bunu sormazdın...