Arzu
@Ladymacbeth_
69 okur puanı
Haziran 2019 tarihinde katıldı
"Evrak çantası neyse tasma da o demek ki."Edebiyat
Daha önce Usta ile Margarita'sını okuduğum Bulgakov'un Köpek Kalbi de muhteşemdi. İnanılmaz akıcı bir anlatım ve harika bir sembolizm. Bulgakov sadece Sovyet rejimini değil başlı başına insanı da hicvediyor. Çünkü acı çektiğimiz, içinden çıkamadığımız, eleştirdiğimiz sistemlerin hepsi insan ürünü. Başlangıçta anlam yüklediğimiz değerli kavramlarla çıkılan yolda bir şeyler yozlaşıyor, insan yozlaşıyor ve Şarikov gibi bir hayal kırıklığıyla karşı karşıya kalabiliyoruz.
Sokakta yaralı halde bulduğu köpeği evine alan Profesör'ün Frankensteinvari planları vardır. Bir tıp doktoru olan yazar köpeğe insan testisi ve hipofiz bezi aktarıldığı ameliyat bölümünü çok başarılı biçimde kaleme almış. Profesör Filip Filipoviç sıklıkla Lenin'e benzetilmiş. Yaşam biçimi ve düşünceleri düşünüldüğünde daha çok Rusya'daki elit kesimi simgelediği kanaatindeyim. Şarik ile sokakta karşılaştığı bölümde Profesör proleterlerden nefret ettiğini söylüyor, tıpkı tam bir elit gibi. Sistem eleştirisi daha çok Profesör'ün ağzından aktarılıyor. Bir köpekten insana dönüşen, ahlaksız ve korkunç davranışlarıyla karşılaştığımız Şarikov'sa proleterleri temsil ediyor. Öyle bir sistem ki yeterince sadıksanız bürokraside yer edinmeniz için köpekten insana dönüşmeniz veya ahlaki açıdan berbat bir kimse olmanız önemli değil. Nitekim Şarikov kendisine devlet kademesinde bir iş buluyor hemen. Bu eleştirilere sadece Sovyet eleştirisi gözüyle bakmamak lazım. Sınıflar arası uçurumların asla kırılmadığı ve kapalı bir yönetimin olduğu tüm sistemlere uyuyor Bulgakov'un hicivleri.
Bulgakov'un en sevdiğim tarafı ironisi. Sokak köpeğinin Profesör'e bakış şekli, Profesör'ün kurtarıcı ve ilah olarak anlatılması... Tasma takıldığında utanması ama karnının tokluğu karşılığında özgürlüğü feda etmesi: "Hayır, nereye gidebilirim
Dört hikayeden oluşan eser dünyamızdan farklı dünyaları mekan olarak seçse ve bir bilim-kurgu örneği olsa da aslında anlatılanlar bizim hikayemiz. Efendi ve kölelerin olduğu biri diğerinin sömürgesi olan iki gezegende verilen özgürlük mücadelesi öykülerin ana teması. Yeowe gezegeni, bağımsızlığını kadınların direnişi önderliğinde kazansa da bu bağımsızlık kadınların hayatında hiçbir şeyi değiştirmez. Statüleri ve toplumdaki yerleri aynıdır ve yeni bir özgürlük mücadelesi vermeye hazırlanırlar. Feminist okumalar söz konusu olunca sık sık adı geçen bir isim Ursula K. Le Guin. Ama sadece kadın okumalarından bahsetmek değil daha bütünlüklü bakmak lazım. Çünkü metinlerinin dayandığı temel sadece kadın hakları değil. Özgürlük, sömürü, kapitalizm, savaş gibi kavramlar üzerinden toplumu ve bu toplumda kadının yeri ve kadın-erkek ilişkilerini sorguluyor yazar.
Hikayeleri okurken erkek ve kadın bakış açılarının kullanılması bende yeni bir farkındalık yarattı. Sadece kadın ve erkek meselesi de değil söz konusu olan. Kendimizi herhangi birinin veya bir grubun üstünde tanımladığımızda asla özgür olamayacağımız gerçeğini bu hikayeleri okurken fark ettim. Birine veya birilerine koyduğumuz sınırlar bizi de kategorize edip sınırlıyor çünkü. Davranışlarımız, isteklerimiz, duygularımız kendimize ait olmuyor, bize dayatılan kalıplarla yaşıyoruz.
Varolan sistemler içinde yaşarken kahramanların mücadeleleri ve sorgulamalarını okumak keyif verici bir süreçti. Savaşın ve sömürünün olmadığı, kadın veya erkek fark etmeksizin insan olarak özgürce yaşadığımız bir dünya hayaliyle okuma sürecimi noktaladım.
"Her zaman ama her zaman, genç adamlar yaşlı adamların öldürmelerini söyledikleri kişileri öldürmek için can atıyorlardı; bunlar ister birbirleri olsun, ister kadınlar, ister yaşlı insanlar,
