Tanpınar metinlerinde neredeyse zincirleme bir biçimde birbirini izleyen
"güzellik ve saadet rüyası"nda,
"suyun aynasında,
"akis"le,
"billurkûse"de,
"iç âlem mağarası'nda,
"durgun su daki su nergislerinde") vardır bu.
DİPNOT DAN
Edebiyat Fakültesindeki ders notlarında sinemayla tiyatronun farkını yine Ophelia'ya başvurarak anlatır Tanpınar:
"Sinema tiyatronun attığı hareketleri ele alır,
mesela Ophelia'nın suya atlayışını gösterir,
tiyatro ise ölüsünü getirir."
(Edebiyat Dersleri, Yapı ve Kredi Yayınları, hazırlayan Abdullah Uçman, 2002, s. 49)
"zifaf döşeği" sözü yanıltıcı olabilir.
Çünkü yazıda Asya'yla Avrupa arasındaki ilişki aslında evliliği önceleyen bir arzu ilişkisine, bir ana-oğul ilişkisine benzetilmiştir.
Nitekim aynı yazıda ;
Şark’ın ana, Garb'ın oğul olduğunu açıkça söyler Peyami Safa.
Asya dini düşüncenin beşiği,
büyük dinlerin anayurdu,
insanlığın teolojik anasıdır;
bir köken, bir başlangıç yeridir.
Aklın değil imanın, bilincin değil bilinçaltının,
parçanın değil bütünün yeridir.
Bu yüzden de "parçaların değil,
bütünün şartlarını, imkânların imkânını saklayan"
büyük ve gizli bir "Ruh diyarı"dır.
Bu durumda Avrupa'nın payına düşen de
bu bütünden kopan,
ruh diyarından uzaklaşan,
tahakküm arzusuyla davranan hırs dolu fetihçi oğul olmaktır.