Mehmet Can Köksal
@MehmetCan55
Türk Dili ve Edebiyatı
Spinoza, Etika'da ne der? "Affectus, qui passio est, desinit esse passio simulatque eius claram et distinctam for mamus ideam." Yani bize acı veren duygular, onun berrak ve kesin bir resmini çizdiğimiz anda acı olmaktan çıkar.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
ErmişEdebiyat
Ermiş, El Mustafa isimli ana karakterin onu dinleyen insanlara tavsiyelerini aktarmasını anlatıyor. Karakter adeta vaaz verir gibi insanlara merak ettikleri konularda fikirlerini aktarıyor. Yazar Halil Cibran'ın bu kurguda ana karakter olarak kullandığı El Mustafa'yı semavi dinlerdeki peygamberlerden etkilendiği ya da onlardan birini canlandırdığını söyleyenler var. Lakin ben öyle düşünmüyorum. Kitapta El Mustafa'nın anlattıkları beni Panteizm'e götürdü. Panteizm ya da tüm tanrıcılık, her şeyi kapsayan içkin bir Tanrı'nın Evren'in ya da doğanın Tanrı ile aynı olduğu görüştür. Yazar kitapta sıklıkla hayatın bedeni, hayatın yüreği gibi ifadeler kullanıyor. Bunun yanı sıra kitabın bir yerinde yazar şöyle diyor:
"Eğer Tanrı'yı bilmek isterseniz, bilmece çözmeye girişmeyin. Onun yerine çevrenize bakın, O'nu çocuklarınızla oynarken göreceksiniz"
Bu cümle ve bunun gibi başka cümleler bu kitaptaki hakim anlayışın panteizm olduğunu düşündürttü bana. Yine yazarın gerçek hayatta antiklerikalizm düşüncesine sahip yazdılar yazdığını bilmek de bu fikrimi iyice kuvvetlendirdi.
Kitaptaki hakim inanç anlayışını bir kenara bırakırsak genel olarak kitap insanlara iyi ve güzel öğütler vermeyi amaçlayan bir kitap. Çalışmak, sevmek, adil olmak gibi değerleri öne çıkaran bir kitap. Kitabı okurken sanki bir nutuk ya da bir siyasetname okuyormuşum hissine kapıldım. Zira başlı başlına insanlara ne yapmaları gerektiğiyle ilgili yol göstermeye çalışıyor El Mustafa karakteri kitap boyunca.
Son olarak kitap biraz da bir şeyler veren ama bazı şeylerin de ucunu açık bırakan bir kitap. Yani derin bir muğlaklık hissediliyor. Yazar da bu muğlaklık ile ilgili cevabını kitabın sonlarına doğru veriyor;
"Bunlar muğlak sözcüklerse eğer, onları anlaşılır hale getirmeye çalışmayın. Her şeyin başlangıcı
Konuştuklarınızın çoğunda, düşünce yarı yarıya katledilir. Çünkü enginlerin kuşudur düşünce, kelimelerin kafesinde kanatlarını açsa da uçamaz.
Aklınız ve tutkunuz denizlere açılmış ruhunuzun dümeni ve yelkenleridir. Yelkenleriniz ya da dümeniniz parçalanırsa, oraya buraya savrulup sürüklenmekten ya da denizin ortasında hakaretsiz kalmaktan başka bir şey gelmez elinizden. Çünkü tek başına hükmeden akıl, kısıtlayıcı bir güçtür; başıboş bırakılmış tutku ise, kendisini yok edene kadar yanan alevdir.
Ruhunuz çoğu zaman bir savaş alanıdır, burada aklınız ve yargılama gücünüz, tutkunuz ve iştahınıza karşı savaşır.