Mehmet B
@Mehmettb
We are all slaves to our feelings
Puan vermedi
İsa ve Marx 
Jacques Ellul
İçeriği
ilk bakışta ortak paydaları olduğu düşünülen iki dünya görüşü arasına keskin bir sınır çeken, uzlaşmacı tavrı reddeden ve kışkırtıcı bir netliğe sahip bir eserdir. Bu kitap, Hristiyanlık inancını toplumsal bir devrim projesine dönüştürmeye çalışan, özellikle 20. yüzyılda popüler olan "Hristiyan-Marksist" sentezlere karşı geliştirilmiş köklü bir eleştiridir. Ellul'e göre bu iki ismin yan yana anılması, masum bir entelektüel çaba değil, İncil'in radikal ve özgün mesajının, onu yutan materyalist bir ideoloji uğruna feda edilmesidir.
Ellul, analizine Marksizmin Hristiyanlar için neden bu denli çekici bir cazibeye sahip olduğunu irdeleyerek başlar. Yüzeysel bir okumayla, iki öğreti de yoksulların ve ezilenlerin yanında duruyor, zenginliği ve sömürüyü eleştiriyor, mevcut adaletsiz düzenin ötesinde bir kurtuluş vaat ediyor gibi görünür. İsa’nın para ve iktidar hırsına karşı duruşu ile Marx’ın sermayeyi ve burjuvaziyi hedef alan eleştirisi arasında kolayca bir paralellik kurulabilir. Ancak Ellul için bu benzerlikler, bir mayın tarlasının üzerindeki yemyeşil çimenler gibidir; aldatıcı ve tehlikelidir. Asıl sorun, bu benzerliklerin ardındaki temel ayrımı, yani "kurtuluş" kavramının ne anlama geldiğini gözden kaçırmaktır. Kitabın kalbinde yatan temel argüman, İsa’nın sunduğu kurtuluş ile Marx’ın hedeflediği kurtuluşun iki ayrı evrene ait olduğudur. İsa’nın müjdesi, insanın en temel esaretine, yani günaha, ölüme ve Tanrı’dan kopukluğa karşı manevi ve bireysel bir özgürleşmeyi hedefler. Bu, insanın iç dünyasında başlayan, Tanrı'nın karşılıksız lütfuyla gerçekleşen ve ardından toplumsal ilişkilere sevgi ve adalet olarak yansıyan dikey bir dönüşümdür. Buna karşılık, Marksist kurtuluş projesi tamamen materyalist ve kolektiftir. Temel sorun, manevi bir
Puan vermedi
Teknoloji Toplumu Jacques Ellul
İçeriği
Jacques Ellul'ün 20. yüzyıl düşünce dünyasına vurduğu damga, çoğu zaman yanlış anlaşılan bir kavram üzerinden okunur: teknoloji. Ancak onun başyapıtı olan "Teknoloji Toplumu" (La technique ou l'enjeu du siècle), sanıldığının aksine, bir makine veya aygıt eleştirisi değildir. Bu eser, modern ruhu ve toplumsal yapıyı bir ahtapot gibi saran, görünmez fakat karşı konulmaz bir gücün, Ellul'ün özel bir anlam yüklediği "Teknik"in (La Technique) derinlemesine bir analizidir. Ellul'e göre asıl mesele, kullandığımız aletler değil, o aletlerin ve hayatımızın her alanının tabi olduğu ezici ve tek bir mantıktır: mutlak verimlilik arayışı.
Ellul'ün "Teknik" olarak adlandırdığı bu sistem, basitçe teknolojilerin bir toplamı olmanın çok ötesindedir. O, insan faaliyetinin istisnasız her alanında, rasyonel olarak tasarlanmış ve olabilecek en verimli sonucu almayı hedefleyen yöntemlerin bütününü ifade eder. Bu tanımın içine endüstriyel üretimden devlet yönetimine, bürokrasiden savaş stratejilerine, psikolojik manipülasyon tekniklerinden (propaganda, reklam) modern tarıma kadar her şey girer. Bir işi yapmanın geleneksel, ahlaki veya estetik yolları değil, yalnızca matematiksel olarak "en verimli" olan tek bir en iyi yolu vardır ve Teknik'in amacı bu yolu bulup dayatmaktır. Bu sistemin doğasını anlamak, Ellul'ün analizinin kilit noktasıdır. Ona göre Teknik, birkaç temel ve ürkütücü özelliğe sahiptir. Bunların ilki ve en önemlisi otonomidir. Ellul, Tekniğin artık yaratıcısı olan insanın denetiminden çıktığını ve kendi kanunlarına göre, kendi kendini büyüten özerk bir güç haline geldiğini iddia eder. Teknik ilerleme, artık insani değerlere, etik sorgulamalara veya siyasi hedeflere bakmaz; kendi ilerlemesi, onun tek amacıdır. İnsanlar bu süreçte karar verici
Puan vermedi
Fallus'un Anlamı 
Jacques Lacan
Öncelikle kitaba başlamadan önce.Tarafsız bir okumada vardığım sonuç şudur: Lacan'ın "fallus" kavramı, bir açıklayıcı model (heuristic model) veya güçlü bir metafor olarak değerlendirildiğinde paha biçilmezdir. İnsan olmanın trajik boyutunu, arzu ile eksiklik arasındaki bitmeyen diyalektiği ve dilin kimliğimizi nasıl şekillendirdiğini anlamak için zengin bir düşünsel çerçeve sunar. Özellikle felsefe, edebiyat eleştirisi ve sosyoloji gibi alanlara derinlemesine nüfuz etmesi, gücünün kanıtıdır.
Ancak, bir bilimsel teori veya klinik uygulama kılavuzu olarak ele alındığında ciddi eksiklikleri vardır. Ampirik destekten yoksunluğu ve fallosentrik eleştirilere açık olması, onu modern ana-akım psikolojiden uzak bir adada konumlandırır.
Teorinin Merkezi ve En Tartışmalı Sütunu
Jacques Lacan'ın psikanalitik teorisi üzerine inşa edilmiş herhangi bir yapıyı incelerken, "fallus" kavramı, yapının hem taşıyıcı kolonu hem de en çok tartışma yaratan odası olarak karşımıza çıkar. Bu kavramı, Lacan'ın metinlerinden süzerek analitik bir "kitap" olarak ele aldığımızda, onu biyolojik bir organdan (penis) radikal bir kopuşla ele almak ve tamamen simgesel bir operatör olarak değerlendirmek, incelemenin ilk ve en temel kuralıdır. Tarafsız bir gözle bu kavram, hem insan psişesinin derinliklerine dair dahiyane bir formülasyon sunma potansiyeli taşır, hem de bilimsel metodolojinin ve modern kültürel eleştirinin sert duvarlarına çarpma riski barındırır.
Bu inceleme, kavramın teorik temelini, psikolojik gelişimdeki rolünü, güçlü yönlerini, metodolojik zayıflıklarını ve çağdaş psikolojiye olan mesafesini objektif bir biçimde analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Kavramın Tanımı ve İşlevsel Mekanizması
Lacan'ın "fallus"u, en net tanımıyla, arzunun ana gösterenidir (master signifier). Bu
Puan vermedi
Özel Hayatın Tarihi 3 (Ciltli)
Kitap, tarihsel bir dönemi aydınlatmaktan çok daha fazlasını yapar; modern benliğin doğuşuna eşlik eden temel bir paradoksu, tüm karmaşıklığı ve çelişkileriyle gözler önüne serer. Eser, kabaca 16. ve 18. yüzyıllar arasına odaklanarak, "özel hayat" dediğimiz alanın bir yandan daha önce hiç olmadığı kadar genişleyip zenginleşirken, diğer yandan nasıl yeni ve daha sistematik denetim mekanizmalarının hedefi haline geldiğini inceler. Bu, özgürleşme ile gözetim arasına sıkışmış modern bireyin doğum hikayesidir. Kitabın temel tezi, bu dönemin ruhunu tanımlayan bu derin ikirciklik üzerine kuruludur. Bir yanda, Rönesans hümanizminin bireyi yüceltmesi, matbaanın yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan yeni okuma kültürü ve değişen ev mimarisi gibi dinamikler, kişisel alanın sınırlarını genişletir. Matbaa, insanların kendi zihinlerinde baş başa kalabildikleri sessiz bir cumhuriyet yaratır; romanlar, mektuplar ve anılar, bireylere kendi iç dünyalarını anlamak ve ifade etmek için yeni bir dil sunar. Evlerin içinde koridorların belirmesi ve odaların işlevlerine göre ayrılması, aile üyelerine dahi birbirlerinden ayrışabilecekleri fiziksel bir mahremiyet sağlar. Buna paralel olarak gelişen görgü kuralları (adab-ı muaşeret), kamusal alandaki "performans" ile özel alandaki "benlik" arasında psikolojik bir ayrım yaratarak, kişisel kimlik algısını güçlendirir. Bu cepheden bakıldığında, dönem, özel hayatın adeta bir "altın çağı" gibi görünür. Editörlerin ve ekibinin ustalığı, madalyonun diğer yüzünü de aynı netlikte göstermeleridir. Tam da bu yeni filizlenen özel alan, iki büyük gücün keskin bakışlarını üzerine çeker. Bunlardan ilki, gücünü merkezileştiren mutlakiyetçi devlettir. Yeni bürokratik yapılar, tebaalarını yönetebilmek için onları saymak, sınıflandırmak ve kaydetmek zorundadır.
Puan vermedi
Özel Hayatın Tarihi 2 (Ciltli)
Kitap, ilk cildin bıraktığı yerden devam ederek okuru feodal Avrupa'nın karmaşık ve çelişkili dünyasına taşır. Bu cilt, 11. yüzyıldan 15. yüzyılın sonlarına uzanan bir dönemde, "özel" olanın nasıl yeni biçimler kazandığını, hangi mekânlarda ve hangi fikirlerle filizlendiğini inceler. Eser, Orta Çağ'ın sadece şatolar, şövalyeler ve vebadan ibaret olmadığını, aynı zamanda modern bireyselliğin ve mahremiyetin tohumlarının atıldığı bir dönem olduğunu ustalıkla ortaya koyar.
Ana Tezler
İkinci cildin temel tezi, Orta Çağ'da özel hayatın, Antik Roma'daki gibi neredeyse hiç var olmamasından, modern dönemdeki gibi açıkça tanımlanmış bir alana dönüşmesine giden yolda kritik bir "keşif" ve "oluşum" evresi olduğudur. İlk cilt, kamusal hayatın ezici baskınlığını ve özel alanın yokluğunu gösterirken, bu cilt, feodal toplumun katı ve komünal yapısı içinde ortaya çıkan mahremiyet "nişlerini" veya "ceplerini" araştırır. Buradaki anahtar kelime "çelişki"dir. Bir yanda hayatın hâlâ büyük ölçüde kolektif olduğu, bireyin kimliğinin lorduna, ailesine ve köy topluluğuna olan bağlılığıyla tanımlandığı bir dünya vardır. Diğer yanda ise bu kolektif yapıya rağmen, yavaş yavaş bireysel duygulara, kişisel mekânlara ve özel ilişkilere değer veren yeni kültürel kodlar ortaya çıkmaktadır.
Kitabın Tematik Yapısı ve İncelenen Alanlar
Georges Duby ve diğer yazarlar, Orta Çağ'daki özel hayatın izini yine tematik başlıklar altında sürerler. Bu başlıklar, mahremiyetin gelişimindeki temel dinamikleri gözler önüne serer
Mekânın Dönüşümü: Şatodan Odaya
Feodal şato, tıpkı Roma'daki domus gibi, bir iktidar merkeziydi; lordun adalet dağıttığı, misafirlerini ağırladığı ve askeri gücünü sergilediği kamusal bir alandı. Hayat, herkesin bir arada olduğu büyük salonda (great hall) geçerdi. Ancak kitap, bu