Melike
@Melikelim
Şu anda okuduğu kitap
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Savaş geride kalanları da öldürür.(Spoi içerir)
Toprak Ana, Tolgonay’ın iç sesi ile toprak arasında kurulan diyaloglar üzerinden, savaşın yalnızca cephede değil, geride bırakılan insanların ruhunda açtığı derin yaraları anlatan güçlü bir metindir. Eserin omurgasını oluşturan bu diyaloglar, toprağın “ana” olan yönünü, insanı besleyen ve aynı zamanda insanın acısını gömen sessiz tanıklığını görünür kılar.
Savaş başladığında değişen yalnız askerlerin kaderi değildir; bir ölünün ardından dağılan aileler, sönmüş hayatlar ve kırılmış umutlar en az cephe kadar kanlıdır. Eserde yazar, her bir askerin arkasında bıraktığı hayatı hatırlatır. Tolganay’ın acısı bu açıdan tek bir annenin değil, bütün bir halkın acısına dönüşür. Yaratılan yüksek empati, savaşın soyut bir politik mesele değil, kişisel bir yıkım olduğunu çarpıcı bir şekilde hissettirir.
Tolganay Ana, SSCB döneminde yaşanan savaşlarda kocasını ve dört oğlunu kaybetmiş, buna rağmen hem ailesine hem köyüne direnciyle önderlik etmiş bir kahraman Türk kadını figürüdür. Savaşla birlikte erkek emeğinin yok oluşu, kadınların bütün yükü omuzlaması ve merkezin ağır yaptırımlarıyla iyice derinleşen kıtlık, romanın en çarpıcı toplumsal arka planını oluşturur. Tolgonay’ın gelini Aliman’a sahip çıkışı, onun yalnızca bir “şehit annesi” değil, değerleri ayakta tutan bir “toplum anası” olduğunu gösterir.
Savaş sona erse bile insanların ruhundaki çöküntü sona ermez. Kitap tam da bu noktada, savaşın yalnızca bir dönem değil, nesillere yayılan bir yıkım olduğunu gösterir. Tolgonay’ın gelinini kaybetmesi ve gelinin gayrimeşru çocuğunu kendi torunu gibi büyütmeye çalışması, savaşın geride bıraktığı boşlukları sevgiyle doldurma çabasının sembolüdür. Yazar burada, toprak gibi “ana olan” insanların da başkalarının acısını sahiplenerek hayata tutunmaya çalıştığını vurgular.
Eseri okurken
İki insan birbiriyle tam bir uyum içinde yaşarsa, konuşmadan ya da yarım sözcüklerle bile anlarlar birbirlerini.
Ama hiçbir şan, hiçbir şeref onu bana getiremez ki! Şan ve şerefin böylesini hiçbir ana hayal etmez. Analar çocuklarını yaşasınlar diye doğururlar, dünyada mutlu olsunlar diye doğururlar.