Varoluş mücadelesi, tüm organik varlıkların yüksek bir çoğalma oranı sergileme eğiliminin kaçınılmaz sonucudur. Doğal yaşam döngüsünde çok sayıda yumurta veya tohum üreten her varlık, yaşamının herhangi bir döneminde, bazı mevsimlerde veya belli yıllarda yıkıma uğramak zorundadır; aksi halde bu varlıkların sayısı, geometrik çoğalma ilkesi gereği öyle hızlı bir artış gösterir ki, sonunda hiçbir yöre bu üretimi desteklemeyecektir. O halde sağ kalabileceğinden fazla sayıda birey üretildiğine göre, her olguda ya türdeş bireyler arasında, ya farklı türlerin bireyleri arasında ya da fiziksel yaşam koşullarına karşı verilen bir varoluş mücadelesi bulunmalıdır.