Şahid gösteriyorum ki: Ben
اَلْاِسْلَامِيَّةُ جَبَّتِ الْعَصَبِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةَ
ferman-ı kat'îsiyle, eski zamandan beri menfî milliyet ve unsuriyet-perverliğe, Avrupa'nın bir nevi firenk illeti olduğundan, bir zehr-i kàtil nazarıyla bakmışım.
Ve Avrupa, o firenk illetini İslâm içine atmış; tâ tefrika versin, parçalasın, yutmasına hazır olsun diye düşünür.
(Onaltıncı Mektub/2.Nokta)
Mektubat - 63
Outliers – Malcolm Gladwell
Konu:
Gladwell bu kitapta, “başarı”yı sadece bireysel yetenek, zeka veya azimle açıklamanın yanlış olduğunu savunur. Ona göre bir insanın başarılı olmasını sağlayan şey yalnızca kişisel özellikler değil; aynı zamanda doğduğu tarih, kültürel mirası, ailesi, çevresi ve yakaladığı fırsatlardır. Başarılı insanlar genellikle “doğru zamanda doğru yerde” olanlardır.
Giriş – Roseto’nun Gizemi
Gladwell, ABD’deki Roseto kasabasını örnek verir. Bu kasaba 1900’lerin ortasında neredeyse hiç kalp hastalığı olmayan bir toplumdur. Doktorlar bunu araştırınca sıradışı bir diyet ya da genetik fark bulamazlar.
Sonunda fark ederler ki sırrı toplum yapısıdır: insanlar birbirine sıkı bağlı, yardımlaşan, eşitlikçi bir kültür kurmuştur. Gladwell buradan yola çıkarak şunu söyler:
> “Sağlığı anlamak için bireyi değil, bireyin yaşadığı kültürü incelemeliyiz.”
Aynı şekilde, başarıyı anlamak için de bireyi değil, bireyin bağlamını anlamak gerekir.
1. Bölüm – Matta Etkisi
Gladwell burada Kanada hokey ligi örneğini anlatır.
Hokeyde en iyi oyuncuların çoğu Ocak, Şubat ve Mart doğumludur. Çünkü Kanada’da yaş sınırı 1 Ocak’tır; Ocak doğumlular aynı yaş grubunda en “büyük” çocuklardır ve fiziksel olarak daha gelişmiş olduklarından erken fark edilirler. Bu küçük fark zamanla büyür:
Daha iyi takımlara seçilirler
Daha fazla antrenman yaparlar
Daha iyi koçlarla çalışırlar
Buna “kümülatif avantaj” denir — küçük bir başlangıç farkı zamanla dev bir uçuruma dönüşür.
Gladwell buna “Matta Etkisi” adını verir (İncil’deki “Kimde varsa ona daha çok verilecek” ayetine dayanır).
Mesaj:
> Başarı sadece yeteneğe bağlı değildir; fırsat sistemlerinin adil olup olmamasına da bağlıdır.