Yanılsama inançtır, bu bakımdan kökeni sevgide bulunur ve düşünmeye bağlanan zevki yok eder. Herkesin nostaljisi içinde yaşadığı mutlak erke, babaya duyulan sevgi, kendini kendi güçsüzlüğüne karşı korumak ya da güçsüzlüğünü yadsımak için yaratılan ideal sevgisi, bir babanın yerine konulabilecek herhangi bir kişiliğe (usta, eğitimci, iyileştirici) odaklanmaya hazır sevgi.
Freud şöyle yazar: "Yanılsamaya belirgin
niteliğininkazandıran şey, insan arzularından türemiş olmasıdır.'' "Dinsel fikirler yanılsamalardır, insanlığın en güçlü arzularının gerçekleşmesidir, onların gücünün gizemi bu arzulann gücüdür.''
"Ezilenlerin yüreğinde kendi emeklerinin olanaklı kıldığı, ama kaynaklarına çok kısıtlı bir şekilde ulaşabildikleri uygarlığa karşı katı bir düşmanlığın beslenmesi anlaşılırdır. "
S. Freud
Arkaik bir toplulukta birey, Marcel Mauss ve Levi-Strauss 'unnöstermiş olduğu gibi eğer grubundan dışlanırsa kendisine ölmekten başka bir seçeneğin kalmayacağı ölçüde küçük grubunun yasasına neredeyse tamamen boyun eğmiş olarak bulunsa da çağımız uluslarında aidiyet ve referans gruplarımn çoğulluğu öylesine fazla. bu grupların üst üste yığılması öylesine yoğun, örtüştükleri ya da ayrıştıkları alan öylesine büyüktür ki, herkes belirli koşullarda "özerklik ve özgünlük" gösterebilir.
Şarkıcının etrafındaki genç kızlar, liderlerinin etrafındaki militanlar, "küçük babasının" etrafındaki halk yalnızca tekrara dayalı, standartlaşmış davranışları benimseyebilir, sloganlar, parolalar ya da coşku çığlıktan atabilir, sevgi ve tiksinti ifade eden "devasa" duygular hissedebilirler. Bundan farklı her türlü varoluş kipi yasaklanır, tam birliğin hüküm sürmesi gerekir, hiçbir şey söylemeyen boş bir dil olumlanır, düşünüm yitip gider. Freud, sürü şefınin "[oğulları] zor kullanarak kitle psikolojisine dahil ettiğini" öne sürer. Bizse böylesi bir edimin yalnızca sürü şefınin ayncalığında olmadığını, aynı zamanda bu edimin her liderin gerçekleştirebileceği, bir edim olduğunu ekleyebiliriz. Bu durumda toplumsal psikoloji, kipliklerini olduğu gibi etkilerini de belirlemenin mümkün olduğu gerileyici bir davranışlar bütününe indirgenir