Merve
@Meyv
902 okur puanı
Haziran 2021 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Sándor Márai’nin özkurmaca metni Bir Burjuvanın İtirafları. Bu kitabı okumak benim için yalnızca bir okuma deneyimi değil, yazarla kurduğum çok özel bir sohbet gibiydi. Zaten çok sevdiğim bir yazardı ama bu kitapla birlikte hayranlığım bir kat daha arttı.
Márai, çocukluğundan başlayarak hayatını anlatıyor: ailesini, akrabalarını, büyüdüğü şehri, ülkesini ve sonrasında yaşadığı başka coğrafyaları… Fakat bunu bir anı defteri duygusallığıyla değil; gördüklerini sakince kaydeden, mesafesini koruyan bir tanık gibi yapıyor. Sanki yaşadıklarını hissetmekten çok, onları anlamaya çalışmış ve bize de o berrak bakışı emanet etmiş.
Yazarın tüm kitaplarının temelini oluşturan o sosyal sınıf meselesi, bu metinde en berrak haliyle karşımıza çıkıyor. Dünyayı nasıl süzdüğünü, nelere dikkat kesildiğini burada çok net görüyoruz. Burjuva bir ailenin içine doğmuş olmasına rağmen, kendini hiçbir yere tam ait hissedemeyen Márai’nin zihnindeki o kafa karışıklıklarını da tane tane okuyoruz.
Bu yüzden Márai’ye başlamak için harika bir tercih. Çünkü burada hem yazarın dünyasıyla hem de dünyaya bakışıyla en yalın ve en etkileyici haliyle karşılaşıyoruz.
Başka ne söyleyebilirim ki. Çok sevdim.
Ne ucuz iştir kişilerin karakterlerinden hareket ederek ait oldukları halk hakkında hükme varmak!
Moby Dick’i okumak, biraz balina avına çıkmak gibi: sabır istiyor, kol kası istiyor, bir de yer yer “ben buna niye başladım?” diye ufka bakıp iç geçirmek gerekiyor. Oldukça cüsseli bu metinle uzun süre cebelleştim, itiraf edeyim biraz yoruldum. Ama klasikler hep aynı yerden yakalıyor insanı: “Demek bu yüzden klasikmiş” dedirten o büyü anı.
Melville yalnızca bir hikâye anlatmıyor; neredeyse kitabın yarısında balinalar, av teknikleri, denizcilik bilgileriyle adeta akademik bir ders veriyor. Okuru zorlayan da tam olarak bu. Kurgu sık sık geri çekiliyor, yerini ansiklopedik bir ciddiyete bırakıyor. Ama işte tam burada, metnin sabrınızı sınadığı yerde, edebiyat yavaş yavaş zihninize sızıyor.
Özellikle son yüz sayfada Kaptan Ahab’ın o dinmek bilmeyen takıntısı ve dine, kadere, hayata karşı kendi kendine yaptığı o ateşli konuşmalar… İşte orada kitap bir deniz macerasından çıkıp varoluşsal bir metne dönüşüyor. Ahab’ın takıntısı, insanın kendi karanlığıyla kavgasına benziyor.
Yorucu muydu? Evet. Buna değer miydi? Kesinlikle. Çünkü bazı kitaplar okunmaz, aşılır. Moby Dick de onlardan biri.
