Merve
@Meyv
902 okur puanı
Haziran 2021 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Rıdvan Hatun’un son çıkan öykü kitabı Cehennemde İlahi; okurunu sağlam bir zemine çağırmadan, ayağının altındaki toprağı usulca çeken öykülerin yer aldığı bir derleme. Toplam yedi öyküden oluşan kitap, ayakları yere basan, başı sonu belli kurmacalar değil. Daha çok bir zihnin içinden geçen gölgeler, yarım kalmış cümleler, gece yarısı uyanınca hatırlanan ama sabah dağılan rüyalar gibi.
Metni okurken sık sık “Ben şimdi neyin içindeyim?” diye sordum. Çünkü burada anlatılmak istenen bir olaydan çok, açılmak istenen bir iç kapı var. Sanki yazarın derdi bize bir hikâye anlatmak değil de, kendi zihin odalarının kapılarını aralamak. Biz de o odalarda dolaşan sayıklamaları dinliyoruz; bazen yabancı, bazen tuhaf biçimde tanıdık.
Toplam yedi öyküden ikisi kalbime yerleşti. Diğerleriyle arama mesafe girdi; ama belki de zaten istenen buydu: Herkesin aynı yerden yakalanmaması.
Bu kitap herkese göre değil. Netlik, düzen, güçlü bir olay örgüsü arayanlar için zorlayıcı olabilir. Ama metinde “his” arayanlar, muğlaklığın içinde dolaşmaktan çekinmeyenler için kapısı aralık.
Bazı kitaplar vardır; siz hazır değilseniz kapıyı yüzünüze usulca kapatır. Bu kitap benim için tam olarak öyleydi.
Hikâye, disiplinli ve saygın yazar Gustav von Aschenbach’ın zihinsel yorgunluk ve içsel sıkışmışlıkla çıktığı Venedik yolculuğuyla başlıyor. Bu yolculuk bir tatilden çok, ruhunun kıyısında dolaşma hâli. Metin bu noktaya kadar benim için pek akmadı. Ancak otelde karşılaştığı Tadzio adlı gençle birlikte anlatının yönü değişiyor. Aschenbach’ın güzelliğe, estetiğe, gençliğe ve ulaşılmaz olana duyduğu hayranlık yavaş yavaş saplantıya dönüşüyor. İşte tam burada hikâye benim için farklı bir hal aldı.
Yine de metin fazla dramatik, fazla melankolik ve fazlasıyla içsel. Hayranlık uyandırıyor ama aynı zamanda da yoruyor. Bu kitabı yıllar önce okusaydım muhtemelen çok severdim; bugünse okuma zevkimi pek yansıtmıyor.
Sevmedim diyemem, bayıldım da. Daha çok: “Seni anlıyorum ama şu an aynı yerde değiliz.” Bazı kitaplar zamanını bekliyor.
Muriel Spark yine yaptı yapacağını. Şüpheli Hal ve Hareketler tam da onun sevdiğim tarafını parlatan bir metin: gerçekle kurgu arasında sinsice dolaşan, okuru sürekli “şimdi ben ne okuyorum?” diye dürten cinsten.
1950’li yıllardayız. Karşımızda Fleur Talbot. Kendi romanını yazmaya çalışan, bir yandan da Otobiyografi Birliği adlı tuhaf bir oluşumda editörlük yapan bir karakter. Yani kitapların içinde kitaplar, metinlerin içinde metinler… Benim zaafım. Spark da bunu biliyor gibi.
Metinde en hoşuma giden şey, gerçek kişilerle kurmaca karakterlerin, yazılanlarla yaşananların bir noktadan sonra birbirine dolanması oldu. Hafif bir tuhaflık hissi hep eşlik ediyor; derken işin içine gizem giriyor ve metin beklenmedik şekilde maceramsı bir hâl alıyor.
Kısacası: yazarı zaten çok seven biri olarak, bu kitapta Spark’ın oyunbaz zihninde dolaşmak ayrı bir keyifti.
