Okumalara yine geç kaldığım bir metin Ölmeye Yatmak, Adalet Ağaoğlu’nun Dar Zamanlar üçlemesinin ilk kitabı. Hani bazı kitaplar vardır sizin parlak cümlelerinize hiç ihtiyaç duymaz, zaten dimdik ayaktadır. Bu kitap da tam olarak öyle. Bitirdiğimde aklımdan geçen tek şey şuydu: Ben bu kitaba nasıl bu kadar geç kaldım?
Aysel bir otel odasında ölmeye yatıyor. Ama yaptığı şey ölmek değil; hayatını masaya yatırmak. Çocukluğunu, gençliğini, Cumhuriyet idealleriyle büyütülmüş bir kız çocuğu olmanın ağırlığını… Üstelik bunu tekdüze bir anlatımla da yapmıyor. Gazete kupürleri, radyo haberleri, sınıf tartışmaları, dönemin siyasi söylentileri; hepsi iç içe, sanki tek bir ses gibi. Bir bakmışsınız köydesiniz, bir bakmışsınız kentte. Bir yanda idealizm, bir yanda hayal kırıklığı.
En çok da şunu düşündüm: Aynı dönemde büyüyen insanlar nasıl bu kadar farklı yerlere savrulabiliyor? Herkes doğru bildiği yerden konuşuyor ama o doğrular birbirine hiç benzemiyor.
Roman bittiğinde yalnızca bir kadının hikâyesini değil, koskoca bir dönemi yaşamış gibi hissettim.
Ne söyleyebilirim ki… Bayıldım.