Hal i Seyran
@Muarefe
31 okur puanı
Aralık 2025 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
William Shakespeare, bir tiyatro metni kaleme alsa da Othello, okuru bir romanın en mahrem koridorlarında gezdirecek kadar akıcı ve sarsıcı bir eser. Ancak bu eseri bitirdiğinizde hissettiğiniz şey sadece bir trajedi değil, aynı zamanda kocaman bir "ne yazık ki" duygusu oluyor. Othello, o meşhur veda nutkunda bile hâlâ kendisinin nasıl anılacağını dikte etmeye çalışırken, aslında sevdasından çok kibrini ele veriyor. Elindeki o "paha biçilemez inciyi" başkalarının sinsi fısıltılarına kurban edip sonra da gözyaşı dökmesi; aşkın değil, telafisi imkansız bir akılsızlığın ve hoyratlığın resmidir. Sevgisini gururuna meze yapmış bu bencil adamın hikayesi, insanın kendi içindeki o muazzam gaflete nasıl yenik düşebileceğinin en acı kanıtı. Shakespeare’in bu eşsiz kurgusunda dahi Othello’ya duyulan tek his, derin bir kırgınlık. Ne acı ki; biz seni o eşsiz sevdanla değil, elindeki kutsalı kendi ellerinle kıran o onulmaz acizliğinle anacağız.
Reklam
Dün bütün gece uyumadım June Hayward:))))
R.F. Kuang’ın Sarı Yüz eseri, alışılagelmiş o tozlu raf kokulu klasiklerin aksine, okuru bugünün çıplak ve gürültülü gerçekliğiyle yüzleştiriyor. Hepimiz klasikleri okurken karakterlerin dünyasını uzak, yaşanmamış bir hayal ürünü gibi görmeye alıştığımız için, kitabın bu kadar "şimdi"ye ait, gündelik ve keskin dili başta gerçek bir afallama yaratıyor. Geçmişin romantizminden ya da geleceğin belirsizliğinden ziyade, tam da şu an içinde nefes aldığımız sosyal medya çağının, siber zorbalığın ve anlık hırsların dilini konuşması, okuma pratiğimizde alışılmadık bir yabancılaşma hissi uyandırıyor.
Ancak bu modern kabuğun altında, June’un zihninde yankılanan o derin hesaplaşmalar, edebiyatın en kadim temalarından biri olan Suç ve Ceza’nın o tekinsiz sularına bizi geri götürüyor. Karakterin kendi içindeki haklılık arayışı, yer yer "duyulma ve var olma" çabasının getirdiği insani bir ihtiyaçla birleşince ona hak vermemek elde olmuyor; fakat başkasının emeği üzerine kurulan o başarı kalesi her sarsıldığında, haksızlığın verdiği vicdan azabı ağır basıyor. Okur olarak zihnimiz, kitabın sonuna kadar bir sarkaç gibi haklılık ve suçluluk arasında gidip geliyor; gerçekliğin akışkanlığı içinde June’un hem kurban hem de fail olduğu bu hikâyede sabit bir fikirde durmak imkansızlaşıyor. Sarı Yüz, modern zamanın hızıyla klasik vicdan azabını çok garip ama bir o kadar da sarsıcı bir dengede birleştiriyor.
Albert Camus’nün Sisifos Söyleni adlı eseri, felsefeye özel bir ilgisi olmayan okurların muhtemelen yarıda bırakacağı, oldukça yoğun ve katmanlı bir metindir. Eğer varoluşun o tuhaf boşluğu üzerine derinleşmek gibi bir niyetiniz yoksa, bu kitap sizin için sadece yorucu bir kelime yığınına dönüşebilir. Ancak hayatın anlamını, daha doğrusu anlamsızlığını dürüstçe sorgulamak istiyorsanız, bu eser tam bir başucu kaynağıdır.
Bu zorlu ama zihin açıcı yolculuğa çıkmadan önce, metnin diline hâkim olabilmeniz adına şu dört kavramın felsefi karşılıklarını bilmenizde büyük fayda var:
Uyumsuz (Absürd): İnsanın bitmek bilmeyen anlam arayışı ile dünyanın bu arayışa verdiği sağır edici sessizlik arasındaki o keskin çatışma.
Aşkın: Deneyim ve algı sınırlarımızın ötesinde kalan, dünyevi olmayan yüce kavramlar.
İçkin: Dışarıda bir yerde değil, doğrudan varlığın veya nesnenin içinde, özünde saklı olan.
Us: Olayları mantık süzgecinden geçiren, kavrama ve yargılama yeteneğiniz olan akıl.
Kitabın içeriği, hayatın mekanikleştiği ve "Neden?" sorusunun sorulduğu o kırılma noktasından bahseder. Camus, tanrılar tarafından bir kayayı sonsuza dek bir tepenin zirvesine çıkarmaya mahkûm edilen Sisifos’un hikayesi üzerinden, modern insanın döngüsünü anlatır. Her sabah uyanıp aynı işe gitmek, aynı çabaları göstermek ve sonunda her şeyin yine başa sarması... Fakat Camus’ye göre, o kaya aşağı yuvarlanırken Sisifos’un arkasından bakışı bir yenilgi değil, bilincin zaferidir. Çünkü durumu kabul etmiş ama ona başkaldırmıştır.
Okuma deneyiminizi daha verimli kılmak için size küçük bir dost tavsiyesi: Kitabı normal sırasıyla okumak yerine, en sondaki "Sisifos Söyleni" adlı bölümden başlayın. Mitolojik metaforu ve yazarın temel tezini önce oradan kavrarsanız, kitabın başındaki o akademik ve soyut analizleri
Füruğ’un şiirleri, yazıldığı dönem ve coğrafya (İran) düşünüldüğünde bir kadının 'ben de varım' diye haykırması açısından önemli olabilir ama edebi bir tat arayan okuyucuyu hayal kırıklığına uğratıyor. Sürekli 'ateş, gece, buse' gibi sınırlı kelimelerin etrafında dönüp durması, o aradığımız şiirsel derinliği ve içtenliği maalesef yok ediyor. Belki kendi dilinde bir müziği vardır ama Türkçeye geçtiğinde o romantik büyü kayboluyor; geriye sadece kendini tekrar eden, sığ ve düz bir anlatım kalıyor. Bir şairin ruhundaki o ince dokunuşları hissetmek yerine, sürekli aynı şeyleri söyleyen, sanatsal incelikten uzak bir metinle karşı karşıya kalıyorsun. Bu haliyle kitap, ruhu besleyen bir ışık olmaktan çok, o dönem İran'ının baskısına karşı verilmiş ama sanatsal olarak zayıf kalmış sığ bir isyan günlüğü gibi hissettiriyor."
Émile Zola’nın "Yaşama Sevinci" kitabı, aslında isminin tam tersi bir ağırlığa sahip; adeta insanın yüzüne çarpan sert bir rüzgar gibi. Zola bu romanı kaleme alırken annesini kaybetmiş olmanın verdiği o derin kederle ve ölüm korkusuyla boğuşuyordu. Bu kişisel yas süreci, kitabın her satırına sinmiş durumda. Başlıktaki o "sevinç" vaadi, okuyucu için aslında trajik bir ironiye dönüşüyor.
Romanın merkezindeki Pauline, etrafındaki onca bencilliğe ve nankörlüğe rağmen içindeki o sarsılmaz şefkati korumaya çalışıyor. Ancak bu durum, iyiliğin bir zaferi değil, daha çok o saf iyiliğin çevresindeki asalak ruhlar tarafından nasıl sömürüldüğünün hikayesi. Pauline’in o naif bir şaşkınlıkla sorduğu "Neden birbirlerine acımıyorlardı?" sorusu, aslında insan doğasının en karanlık yanına tutulmuş bir fener gibi. En yakınındakine bile yer açamayan, ona uyum sağlamaktan aciz insanın o çiğ hali, Zola'nın natüralist kalemiyle hiçbir filtre olmadan önümüze seriliyor.
Kitabın sonu ise tam anlamıyla bir İran sineması finali gibi hissettiriyor. Büyük, görkemli ve mutlu bir çözüm yok; onun yerine hayatın tüm o ağır yüküyle devam ettiği, ucu açık, melankolik ve insanın boğazında o meşhur yumruyu bırakan bir durgunluk var. Tıpkı bir film karesinin yavaşça kararması gibi, her şey bitiyor ama hiçbir şey çözülmüyor; yaşamın o çiğ gerçekliği, tüm hüzne rağmen akmaya devam ediyor. Bu eser, sevginin bazen bir kurtuluş değil, bile isteye seçilen bir kurban ediliş süreci olduğunu gösteren sarsıcı bir insanlık panoraması.
Sahi, neden birbirimize acımıyoruz?
Reklam