Pek Tanınmayan Büyük Aşık GilliattEdebiyat & Roman
Eğer bir yazarı kendi dilinden okuma fırsatım olsaydı bu kesinlikle Victor Hugo olurdu. İlkokulda Sefiller’in özetinin bile özeti sayılamayacak, çocuklar için yapılmış baskısını okuduğumda üslubu, olayı ele alış biçimi, kahramanlarının özellikleri beni çok etkilemişti. Büyüdüm. Tam metinlerini okudum hem Sefiller’i hem de Nötre Dame’nin Kamburu’nu. Yine aynı heyecanı ve zevki aldım. Kim bilir kendi dilinden, Fransızcasını, okusam ne keyiflidir…
Sıra geldi Deniz İşçileri’ne. Okudum. Gilliant’ın kendini kabul ediş biçimi, topluma yaklaşımı, aşkı için yaptığı şeyler elbette çok etkileyiciydi. Özellikle toplumun ona karşı ilkel bakış açısı çok ironik dille veriliyor. Ancak denizcilikle alakalı verilen bilgiler biraz sıkıcı olabiliyor.
Ama eserin özellikle son kısmı o sıkıcılığı silip süpürüyor. Aslında bu kısımlarda sıkılmamızı Hugo istemiş gibi. Tekneyi kurtardığı kısım bize o kadar sıkıcı geliyor ki aslında Gilliatt’a ilgisi olan Deruchette bile onu gördüğünde bir canavar görmüş gibi oluyor. Biz de sıkılıyoruz ve Gilliatt’tan uzaklaşıyoruz. Deruchette onu beğenmeyince kızmak yerine hak verir oluyoruz. Aşklar da öyle değil midir? Emek verirsin ama verdiğim emek ölçüsünde değerin düşer. Gilliatt’ın başına gelen de bu oluyor aslında. Geriye tek çıkış noktası kalıyor. O da yapması gerekeni yapıyor…
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
“Sabit bir fikir bir burgudur. Her yıl daha derine iner. Ondan ilk yılda kurtulmak istenirse, saçlarımızın çekilmesi gerekir; ikinci yılda derimiz yırtılmalı, üçüncü yılda kemiklerimiz kırılmalı, dördüncü yılda kafatasımız yarılmalıdır.”
Toplumsal Yargılar Bir Yazarı Nasıl Etkiler?Edebiyat
Puan vermedi
Edebiyatla yakından ilgili değilseniz Şemsettin Sami ismini duymamış olabilirsiniz. Ancak Ali Sami Yen ismine hepimiz aşinayız. İşte Şemsettin Sami Galatasaray’ın kurucusu Ali Sami Yen’in babasıdır. Tanzimat döneminin önemli bir edebiyatçılarından olan Şemsettin Sami’nin edebiyatımıza en büyük katkısı daha önce edebiyatımızda görülmeyen ‘roman’ türüyle alakalı ilk eser veren kişi olmasıdır. Romanın ismi ‘Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat’tır. ‘Talat ile Firnat’ın aşk hikayesi’ anlamına gelir.
Osmanlı’nın geriye gidişini önlemek için yenilikler yapmanın yeterli olmadığını halkın eğitilmesi gerektiğine de inanan Tanzimat edebiyatçıları halka ulaşabilmek için edebiyatı araç olarak kullanmışlardır. Bunun da en iyi yollarından biri romanlardır. Çünkü romanlar sayesinde halk yeni dünyalardan haberdar olur ve yazar vermek istediği bilgileri roman sayesinde halka rahatça ulaştırabilir. Şemsettin Sami de bu romanında hep arka planda duran kadınların da yaşamın içine karışması gerektiği fikrini işliyor. Peki kadın ne yapmalı? Her şeyden önce sevmeli ve mutlu bir evlilik yapmalı. Ancak o zaman yetiştireceği yeni nesilleri Aydın, hoşgörülü ve bilgili yeriştirebilir. Tüm Tanzimat edebiyatçıları bu fikre sahiptir ki o yüzden görücü usulü evliliğin eleştirildiği birçok eser yazmışlardır.
Şemsettin Sami de Fitnat’ı aşk ile tanıştırmak ister. Ancak önünde büyük bir toplumsal yargı vardır: Fitnat ile Talat’ı nasıl tanıştıracaktır? Çünkü Fitnat üvey babası tarafından büyütülmüş ve dışarı çıkmasına dahi izin verilmez. Zaten o zamanki toplumda bir erkek ile kadının birbirini görmesi mümkün değildir. Şemsettin Sami’nin kafası çalışmaya başlar ve çözüm bulur. Talat tütün almak için dükkana giderken dükkanın üstündeki pencerenin perdesi az ışık almak için kenarından kıvrılır ve Fitnat belli