Mustafa Azak
@MustafaAzak
İnsan ne kadar yaşarsa yaşasın, ne kadar okursa okusun, en az bildiği şey, kendisi.
KTÜ / FEF / Fizik / Lisans
1978
61 okur puanı
Şubat 2019 tarihinde katıldı
ÖzdenetimLiderlik-Yönetim
Yıkıcı Duyguları ve Güdüleri Kontrol Altında Tutmak
Bu yeterliliğe sahip olan insanlar
» Güdüsel hislerini ve sıkıntı verici duygularını iyi idare ederler
» Çok zor anlarda bile sakin, olumlu ve soğukkanlı davranırlar
» Düşünceleri berraktır ve baskı altındayken dikkatleri dağılmaz
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
LOKUM YİYEN ÇOCUKLAR BÜYÜYÜP İŞE GİDİYORLARBilim
... Stanford Üniversitesi'nde gerçekleştirilen ve “lokum testi” olarak bilinen bir deney... Özetle, Stanford anaokulunun dört yaşındaki öğrencileri teker teker bir odaya alınmış, önlerindeki masaya bir lokum konulmuş ve onlara, “İstersen bu lokumu hemen yiyebilirsin, ama ben işimi bitirip dönene kadar beklersen, iki lokum birden senin olacak,” denilmişti.
Bundan on dört yıl sonra, liseden mezun olduklarında, verilen lokumu hemen yiyen çocuklar, bekleyip iki lokum birden kazanan çocuklarla karşılaştırıldı. Lokumu kapanların strese yenik düşme olasılıkları, bekleyenlere göre daha fazlaydı. Sinirlenmeye ve kavga çıkarmaya daha yatkındılar ve hedeflerinin peşinde koşarken yoldan çıkarıcı dürtülere daha az direnebiliyorlardı.
Araştırmacıları en çok şaşırtan şey ise, hiç tahmin edilmeyen bir etki oldu: Lokumu bekleyen çocukların Amerikan kolejlerine giriş sınavı olan SAT testinden aldığı puanlar, beklemeyenlere göre, ortalama 210 puan fazlaydı. Alınabilecek en yüksek puan 1600 olduğundan, kayda değer bir farktı bu.
"HAYIR, OLMAZ” DİYEN SİNİR HÜCRELERİBilim
Prefrontal loblar, amigdalanın ısrarlı taleplerini denetim altında tutarak, bu ham güdüye, muhakeme, yaşam kurallarına ilişkin bir anlayış ve en yararlı, en uygun tepkinin hangisi olacağına dair bir his katarlar. “Hayır, olmaz” diyen bu devreler, çılgınca heyecanlanan amigdalaya, aslında tehlikede olmadığımızı ve daha yumuşak bir tepkinin yetebileceğini söyleyerek onu yatıştırır.
Beynin temel tasarımı basit bir karşıtlık etrafında kurulmuştur: Bazı sinir hücreleri eylem başlatırken, diğerleri aynı eylemi yasaklar. Bu karşıt eğilimlerin hassas biçimde ayarlanmış orkestrasyonundan, alıcıyı iknaya çalışan bir satıcının güttüğü taktik olsun, becerikli bir cerrah tarafından yapılan hassas bir ameliyatta olsun, ortaya sürtüşmesiz bir icra çıkar. İnsanlar fazlasıyla güdüsel davrandıklarında sorun, amigdaladan ziyade, güdüleri kısıtlayan prefrontal devrenin işleyişinde olsa gerektir; bu tür kişiler eylemlerini fazla istekli olduklarından değil, bir kez başladıktan sonra duramadıkları için sürdürürler.
Amigdala beynin alarmı olduğundan, duyurduğu olağanüstü durumu karşılamak üzere sadece bir an için de olsa prefrontal lobları aşma gücüne sahiptir. Öte yandan, prefrontal loblar, amigdalayı çabucak ve doğrudan doğruya aşamazlar. Bunun yerine, amigdalanın telaşla yolladığı komutları durdurabilecek bir dizi “kısıtlayıcı” sinir hücresine sahiptirler. Bunların yaptığı iş, bir evdeki güvenlik sisteminin yanlış alarmını susturan gizli şifreyi devreye sokmaya benzer.
Çoğumuz artık hiç merak etmiyor; sadece Dünya'nın kaynakları tükenmeden önce daha çok maddi zenginlik elde etmenin peşindeyiz.
