Handan Tunç
@Naral
Şair, fotoğrafçı
SADEedebiyat
Spor olmasa olmaz
instagram.com/handntnc?
Usa
Vanlı, 14 Ocak
274 okur puanı
Ocak 2021 tarihinde katıldı
Ev
“Ve sonra biz ölmüyoruz.
Daha kötü bir şey oluyor.
Öğrendiklerimizle yaşamaya devam ediyoruz.”
Kitabın ilk otuz kırk sayfasında ‘yok’ dedim, ‘bu kitap bana göre değil.’
Tabii okuduğum kitabı yarım bırakmak gibi bir adetim olmadığı için okumaya devam ettim.
İlerledikçe cımbızla değil kazanlarla ‘bana göre’ bir şeyler bulmaya başladım.
Beni en çok etkileyen tarafı kötü geçmiş bir hayat hikayesini, dramatik bir üslupla değil, aksine espri
kazanında kaynatılarak sunulmuş olması.
Tabii bunun yanında bir diğer önemli durum, karakterin kullandığı espritüel dili, dramın içsel boyutundan kurtulmak ve duygularını bastırmak için olmamasıdır.
Kitapla ilgili yazılacak çok şey var ama bu defa bir farklılık yapmak istiyorum. Çok şey yazmak yerine kitaptan alıntılarla kitabı anlatmak istiyorum.
1. Alıntı: Belkilerden mülhem merhametli bir bahaneler hırkası ördüm.
2. Alıntı: Suskunluklarımızda çatlaklar açmıyor, kırılgan kıyılarımızı meraklı ayak izleriyle talan etmiyorduk.
3. Alıntı: Havada bütün seslerden daha kucaklayıcı bir sessizlik vardı.
4. Alıntı: Geveze bilincimin sesini kısmaya çalışmıştım.
5. Alıntı: Gönderdiği mektubun adrese ulaşamayacağını için için bilenlerin kırık umuduyla yüzüme baktı.
6. Alıntı: hayat artık tabağın sıyrılmamış sonu gibi azıcık bir şeydi.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Tehlikeli Oyunlar
HİKMET, “üç katlı ahşap gecekondu” dediği zihninin üç ayrı odasında kendini bulma yolculuğuna çıkıyor.
Çıkarken de yanına o üç katlı binanın bir dairesine kendini yani Tehlikeli Oyunlar'la her şeyi önüne katıp göndermelerle sorgulayan ‘deli’ HİKMET'i yerleştiriyor.
Bir diğer daireye, HİKMET'in doğrucu, sert ve disiplinli yanını yani Albay'ı alıyor.
Diğer daireye ise onu olduğu gibi kabul eden, şefkat gösteren, eğrisiyle doğrusuyla her şartta yanında olan yanını yani “dul kadın Nurhayat'ı alıyor.
Albay’la Nurhayat HİKMET'in içinde, HİKMET üç katlı ahşap gecekondu olan zihninin içinde ve başlıyor yolculuk.
Hikmet, ‘BEN'ol diyor ve böylece kendini arama yolculuğuna çıkıyor.
Tehlikeli Oyunlar ve Yeraltından Notlar birbirinin tamamlayıcısı ya da farklı versiyonu.
Belki Tehlikeli Oyunlar, Yeraltından Notlar'dan doğma.
Öyle bir doğma ki anne kız gibi, öyle benzer,öyle birbirine tanıdık, öyle bir bedende oluşmuş gibi…
-Hikmet'in bilinçaltını inceleyerek bir sonuca varacağız. Yetkili kişiler bu konuda çekimser kaldıkları için, bu konuyu da Hikmet yani konunun bizzat kendisi ele alacak.
-Sen bu bilinçaltı dediğin şeyi ortaya çıkarabilir mısın bakalım kendinde?
- Zaten bilinçaltımda pek bir şey kalmadı Albayım! Ne var ne yok hepsi tükendi.
- Canım öyle şey olur mu?
-Olur albayım! Zaten dış yaşantım çok fakir olduğu için herkesin büyük bir titizlikle sakladığı bilinçaltı zenginliklerimi açıkça ve utanmazca kullanarak bitirdim.
Diğer taraftan birbirlerinden o kadar farklılar ki
Asırlar gibi, Afrika ile Avrupa gibi, kadın ile erkek gibi…
Bu iki olağanüstü romanın iki ezoterik kahramanı!
Robinson Crusoe
Avrupa'nın, sümürgeci, üstenci tarafını ve kapitalizmin dorukta olduğunu en iyi anlatan kitap.
Tamamen duygusallıktan uzak tam bir aleksitimi örneği olan karekter Robinson Crosoe, kendi hayatını korunaklı bir seviyeye ulaştırmak için; çevresindeki bütün varlıkların omzuna basa basa yol almaktan asla gocunmuyor.
Bunu birkaç örnekle açıklayabiliriz.
‘Mağribiler'den kaçarken kendisine yol boyunca yardım eden, bir çok konuda yanlış karar vermesini önleyip hayatını kurtaran çocuğu hiç tereddütsüz köle tacirlerine satması.
Yine düştüğü ıssız adada gemiden kendisiyle gelen kedinin yavrularını soğukkanlılıkla öldürmesi.
Bütün varlıklara karşı acımasız olması gibi pek çok örnek var.
Avrupa'nın sömürgeci, ırkçı ve ‘üst insan’ olduklarına dair inancını şöyle resmetmis yazar:
“çünkü tanrı beni Brezilya'ya son derece şanslı bir çiftçi olarak yerleştirip, sınırlı arzularla kutsadığın da sabırlı davranıp durumuma rıza göstermiş olsaydım; şimdiye kadar -yani bu adada geçirdiğim süre içinde demek istiyorum- Brezilya'nın önde gelen çiftçilerinden biri haline gelmiştim… Peki, yerleşik bir düzeni, gelişip büyüyen bir çiftliği bırakıp da biraz sabır ve zamanla memlekette zenciler bollaşınca, işleri onları getirmek olanlardan kendi kapımızda zenci satın almak dururken Gine'den zenci getirmek için geminin yük gemisinde memur olmama gerek var mıydı?”
“Özellikle gülümsediğinde, yüzü bir Avrupalının tatlılığına ve yumuşaklığına bürünüyordu. Saçı uzun ve karaydı ancak koyun gibi kıvırcık değildi. Alnı epey yüksek ve genişti, gözlerinde de büyük bir canlılık ve keskinlik vardı. Derisinin rengi siyah değildi ama epey esmerdi. Ancak Brezilyalıların Virjinyalıların ve öteki Amerikalı Kızılderililerinki gibi çirkin, sarı ve tiksindirici esmerlikte değildi.”
Mülksuzler
Ursula'nin İkircikli Ütopyasi:
Uras ve Anarres
Tek millet, bir duvar iki dünya.
Anarşist bir topluluktan oluşan Anarres.
Kapitalist ve totaliter bir devlet olan Uras.
Uraslı Bir kadın olan Odo'nun bulunduğu topraklardaki kapitalist sisteme başkaldırısının sonucudur Anarres.
Uras'tan Anarres'e kurulan koloni.
Göçmenlerin kurduğu anarşist bir dünya olan Anares, herhangi bir hegemonyaya tahakküm riskine karşı duvarlarla çevrili.
Anarres,Toz, toprak, sefalet ve çölden ibaret bir gezegendir.
Anarres halkı özgürlüğü, standartları iyi bir hayata tercih ediyor.
Öte yandan kapitalist ve patriyarkal sistemin paçasından aktığı dünya, Uras.
Bu iki dünyanın tek bağlantısı madenlerdir
Birinin madene ihtiyacı vardı ötekinin de o maden karşılığında varlığını sürdürme garantisine…
Bu iki farklı dünyayı uzlaştırmayı isteyen fizikçi Shevek'in bir fizik kuramı buluşuyla tamamen kendi dünyasından farklı olan Uras'a gelişi işe yarayacak mi?
Hiçbir devlet (hükumet) yoktur ki kendi menfaatini düşünüyor olmasın. Ve kendini düşünen hiçbir devlet adil olmadı olamaz, halkını düşünmedi düşünmez.
Yazar, Uras devleti (hükumeti) üzerinden siyasetin herkesçe malum kirli yüzünü; kurduğu ikircikli ütopyasında kendine has bir üslup ve farklı bir versiyonla anlatmış.
Ve tabii ki sosyalizmi ve sosyalistleri de
hem pozitif hemde negatif eleştirmeyi ihmal etmemiş…
Ceza Sömürgesi
Kafka'nin kitaplarını anlamak, onun eleştirilerini – metinler altına çok ince bir şekilde sakladığı– çözmek için öncelikle onun hayatını cok iyi bilmek gerekir.
Kafka, Nazi şiddetine, baskısına, soykırımına maruz kalan orta halli bir Yahudi ailesine mensuptur.
Ve Yahudi olduğu için Almanlar, almanca konuştuğu için de Çekler tarafından hep küçümsenmiş; uzun süre zor bir mücadelenin içinde sıkışıp kalmıştır.
Kafka,
Dava kitabıyla totaliter rejimleri,
Şato kitabıyla perde arkasındaki yönetimleri;
Ceza Sömürgesi kitabıyla da imtiyazlı sistemlerin milim milim kan kusturan işleyişini anlatıyor.
Kafka sen bir efsanesin…
