“Ah siz akıllı insanlar!” dedim gülümseyerek.”Tutku!Sarhoşluk! Delilik! Empati kurmadan,orada öyle rahat rahat oturun,alkoliği eleştirin,aklını kaçırmıştan nefret edin,bir rahip gibi yanından geçip gidin ve sizi onlardan biri yapmadığı için Ferisi gibi Tanrı’ya şükredin.
Ben birçok kez sarhoş oldum,tutkularım delilikten hiç uzak değildi,her ikisinden de pişman değilim: Zira olanaksız görünen önemli şeyler yapan ve eskiden beri alkolik ve deli diye damgalanan tüm sıra dışı insanları kendi ölçümlerimle anlamayı öğrendim.”
İnsan aslında karmaşık bir varlık değil.Çoğunluğu zamanın büyük bir bölümünü yaşamak için kullanıyor,geriye kalanı ise,özgür oldukları zaman diliminden öyle korkuyor ki,ondan kurtulmanın her türlü yolunu deniyor.İşte insanın değişmez yazgısı!
Ama bir çok şey yeni başladı,kitabı okuyanlar anlayacaklar ki "İlyuşa'yı unutmamak hayatımızda bir çok şeyi değiştirmek ve başlatmak demektir."
Öncelikle Dostoyevski nin hayatındaki dönüm noktalarını,yaşam yolculuğunu biraz olsun bilmek kitabı okurken size küçük küçük sürprizler sunacaktır.Örneğin sara nöbetlerini,maddi ve manevi iniş çıkışları,sürgün yıllarını,idam mahkumlarının dar ağacına giderken hissettikleri duyguları,zihinsel yoğunluklarını vb tüm gerçekliğiyle aralara serpiştirmiş.Ayrıca yazar üç ana karaktere kendi ilk gençliğinden,son yıllarına kadar ki inanç değişimlerini,sorgulamalarını ayrı ayrı olarak yerleştirmiş.
Nitekim yaşanmışlıktan ilham alınıp yazılanların ağırlığı hayal gücünün çok ötesindedir diye düşünüyorum.Dmitri,İvan ve Alyoşa'nın karakterlerinin ve düşüncelerinin içine Dostoyevski'nin hayatına dair dönemsel benzetmeler yapılabilir.Ayrıca yine psikolojik analizler ve aykırı bireysel fikirlerin toplum geneli arasında ki kabul düzeyi üzerinde durulmuş.
Dostoyevski'yi daha önce okuyanlar bilirler ki toplum ve inanç temasını yoğun olarak ele alır.Bunda 19.yy Rusya'sında toplumun ahlak yapısında açıkça görülen bozulmaların,Avrupa'da kendini iyice belli etmeye başlayan bilim ve din tartışmalarının Rus toplumu üzerindeki etkisi ve Dostoyevski'nin inanç felsefesinin büyük rolü olduğu aşikar.
Karamazov Kardeşler'de yazar bu temanın en derinine inmiş desem yanlış olmaz.Özellikle "Büyük Engizisyoncu" bölümü,okuyucuyu konuya bambaşka pencerelerden bakmaya sevk ediyor.Parça parça cümlelerin altını çizmek yerine direkt olarak başlığı işaretlerken buluyorsunuz kendinizi.
Kahramanlardan ve olay örgüsünden derinlemesine söz etmeyi yersiz buluyorum,söz etsem de yetersiz kalacaktır.Nitekim hepsiyle tanıştığınıza ayrı ayrı memnun olacaksınız fakat ayrı bir