Eski zamanlarda Allah yolunun yolcularının çektiği çileler değişik oluyordu. Modern zamanlarda çilenin yönü de şekli de değişmiş, yaşamın kendisi bir çile hâline gelmiştir. Değerlendirmesini bilenler için yaşamdaki can sıkıcı, iç acıtıcı her durum, insanı kemaline biraz daha yaklaştıracak olan rehber etkinliklerdendir.
Çile, önceleri, manevi terbiyeden geçmek isteyen kişinin kendi talebiydi. (Yöntem de mürşidin seçimiydi.) Fakat günümüzdeki çile, kişilerin tercihi değil, kaderin takdiridir. Bu takdir elbette daha üstündür, daha arındırıcı ve daha yükselticidir.