Emil Cioran müsahibələrindən birində belə bir ifadə işlədir: "İnsanı həqiqətən oxuyaraq tanımaq istəyirsinizsə Nietzschedən daha çox La Roshefoucauld ilə Chamfortu oxumalısınız". Cioranın bu ifadəsi La Roshefoucauldu oxumaq üçün mənə ilham qaynağı oldu. Sonralar öyrəndim ki, La Roshefoucauldu tərif və təqdir edənlər heç də az deyil: Thomas Hardy, Nietzsche, Lichtenberg, Sthendal, Andre Gide və sair.
La Roshefoucauld həqiqətən də aforizmlərində insanı bütün çılpaqlığı ilə təsvir etməyi bacarır. Onun aforizmləri ifadə şəklinə görə digər bütün aforizmlərdən kəskin fərqlənir. La Roshefoucauld hər aforizmi ilə bizi sanki alovun üzərində rəqs etməyə dəvət edir. İnsanın daxilindəki ən gizli niyyətləri aşkara çıxardığı üçün bu əsəri oxumaq əksər insanlar üçün həm də narahatlıq mənbəyidir. Ona görə bu əsəri məncə insan psixologiyasını dərindən anlayan və insan təbiəti haqqında çox oxuyub araşdıran insanlar oxumalıdır.
La Roshefoucauld kitabda özündən öncəki filosoflara tənqidlər yönəltməyi də unutmur. Bir neçə aforizmində Senecaya ağır tənqidlər yönəldir: Ey Seneca, ölümün heç olduğunu və onunla barışmamız gərəkdiyini deyirsən, ancaq bunu etmə səbəbin ölümündən sonra anılmaq istəyin deyilmi? Bu və digər bir neçə məqamda La Roshefoucauld ilə razılaşmasam da, onun aforizmlərinin həqiqət yükünün çox ağır olduğunu düşünürəm. Zatən Nietzsche və Cioran kimi böyük filosoflar tərəfindən təqdir edilməsinin də səbəbi budur.
Əsərdə Cioranın həyatı haqqında çox maraqlı məlumatlar mövcuddur. Ilinca Zarifopol-Johnstonun bu kitabı hər nə qədər bioqrafik adlansa da, əsərdə məlumatların nəql şəkli bizə romanı xatırladır. Kitabı oxuyarkən insanda Cioranla bağlı roman oxuyurmuş kimi bir təəssürat yaranır. Əsər iki hissəyə ayrılır: ilk hissədə Cioranın Ruminyada yaşadığı dönəmdə yazdığı əsərlərdən və düşüncələrindən bəhs edilir, ikinci hissə isə müəllifin bu bioqrafiyanı necə yazmasından və Cioranla olan xatirələrindən bəhs edir. İkinci hissədə Ruminyanın tarixinə və ədəbi mühitinə də geniş yer verilir. Ümumilikdə əsər Cioran haqqında ən möhtəşəm tədqiqatdır deyə düşünürəm. Müəllifin özünün də çox yaxşı yazı qabiliyyəti olduğu üçün əsəri oxuduğunuz zaman qətiyyən sıxılmırsınız, tam əksinə kitab hər səhifəsində sizə zövq verir. Təbii ki bu zövqün dərəcəsi də Ciorana olan sevginizə görə dəyişə bilir. Möhtəşəm tərcüməyə görə Ümid Gurbanova çox-çox təşəkkürlər! Bu kitabın Cioransevərlər üçün qiyməti yoxdur! Oxumağa şübhə edənlər varsa məncə bir qram şübhə duymayın, ilk fürsətdə kitabı əldə edib oxuyun. Nə qədər tez oxusanız peşmançılığınız da bir o qədər az olar.
Mükəmməl!!! Pyes dediyin belə olur!! Camusun heç şübhəsiz ən möhtəşəm əsərlərindən biri.. Varoluşla iç-içə keçən iqtidar, hirs və ehtiras... Yaşamın mənası.. digər tərəfdən isə məna axtarmağın çılpaq yoxsulluğu.. Caligula! O hələ də yaşayır...
Həyatımda sadəcə bir kitabı oxumalı olsam bu kitabı oxuyardım. Mənə görə bu kitab ədəbiyyatın müqəddəs kitabıdır. Dünyada heç bir yazıçıdan geri qalmadığını sübut edir, Pessoa. Sənin bütün kitablarını oxuyacam. Sənin kimi yazıçıya bütün ölkələrdə heykəl qoyulmalıdır..
Bu kitabı hər kəs oxumalı məncə. Bu növdən əsərləri sevməyənlər isə roman kimi oxusun. Həqiqətən insana çox şey qatır. Sən möhtəşəmsən Şarapova️ <3 Qələmin də tennisdə olduğun kimi möhtəşəmdir.. Bir gün sənlə görüşüb kitabı imzalatmaq diləyi ilə...