Düşüncem geç gelişti, biraz geç başladım; biraz da erken bırakmak durumunda kalıyorum. Geleceğini kaybetmek, yaşanan zamanı da boşlaştırıyor. Ne yapalım, henüz biraz da ayakta durma gücüm var; deneyelim, sonuç almaya çalışalım.
Einstein'e göre milyarlarca yıl sonra evren bir ısı ölümüyle karşılaşacak - maksimum entropiye ulaşacak. Bize ne? denebilir. Kafka'nın dehşetinde bu entropiyi sezmesinin payı var. Ayrıca insan yaşarken 'sezgi' ile bu, milyarlarca yıl sonra olacak sıcak ölümün dehşetini duyabilir. Bence en korkuncu enerjinin her noktada aynı olması; Dehumanization" denilen şey gerçekte bu olmalı. Kafka'nın insanlarında gittikçe bu ilgisizlik, farksızlık başlar. Entropi başlar yani.
Hayatımızın büyük dalgalanmalarının daha yeni yeni farkına varıyorduk. Daha insan olduğumuzu tam anlamamıştık. Millet olduğumuzu hissetmemiz için henüz bir fırsatını bulamamıştık. İşte tam bu sırada Avrupalı ustalarımız insan ruhunun yorulduğunu, insanın dehşet verici bir ortam içinde kaybolmaya yüz tuttuğunu ithal ettiler bize. Bunalma dediler.