umit bulut
@Salento
41 okur puanı
Temmuz 2021 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Cuma namazi da cem'den mutevellit. Cami, cumhuriyet, cumhur, camia, cemaat, cemiyet de ayni kokten tureyen kelimeler. Ve bir ek, cumbur cemaat olarak kullandigimiz tamlama aslinda cumhur cemaat'ten degisime ugramis ; cumhur Arapca halk demek.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Heft kelimesi Farsca yedi demek, hefte ise yedi gun anlaminda. Şamba/Şembe'nin de gun oldugunu bilerek girelim konuya.
Pazar - "yiyeceklerin ve baska seylerin alinip satildigi alisveris yeri" manasinda kullanilan bâzâr'dan gelmekte. Farsca "ba" yemek, "zar" ise yeri anlaminda. Bircok uygarlikta haftanin ilk gunu olarak kabul edilmis pazar gunu.
Pazartesi - Pazar ertesi: "Erte" sonra demek.
Salı: Arapca "yevme's-salis/yevme's-selase" yani ucuncu gun'den Turkceye geciyor.
Çarşamba - Çahar şembe: "Çahar/Çehar/Cihar, Çar" Farsca'da dort demek; yani dorduncu gun.
Perşembe - Penç şembe: "Penç" Farsca bes demek; yani besinci gun.
Cuma: Arapca cm, cmm kokunden tureyen cem olma, toplanma, bir araya gelme anlaminda.
Cumartesi - Cuma ertesi: cumadan sonraki gun.
Tatil'in kokenine bakinca da calismamak cikiyor karsimiza, atalet, atil kelimeleri var kokunde.
Eski Turk kayitlarinda hafta mefhumu bulunmuyor. Islamiyetle birlikte Farsca heft(7) kelimesi dilimize hafta olarak geciyor.
Hint ve Avrupa kaynaklarinda yedi gokcisminin isimlerinin -sirasiyla Gunes(Sun), Ay(Moon), Mars(Mardi), Merkur(Mercredi), Jupiter(Jeudi), Venus(Vendredi), Saturn'un yanina "gun" anlaminda day eklenmesiyle gun adlari ortaya cikiyor.
Ilkcagda resmi bir hafta tatili yok, yalniz Yahudilerde dini mahiyette bir hafta tatili mevcut. Israilogullarinin, Tanri'nin dunyayi 6 gunde yarattigina ve 7. gun olan "şabat"(cumartesi) gunu faaliyet gostermedigine olan inanci nedeniyle cumartesi gunu mukaddes sayiliyor ve dinlenme, ibadet gunu olarak kabul ediliyor.
Hristiyanlar da Romalilarca gunesin adina izafe edilen pazari tatil sayiyor. Onlar da pazar gununu "yaratilisin ilk gunu, Isa'nin dirildigi gun" olarak benimseyince hem ibadet hem dinlenme gunu olarak kabul ediyor.
Tatil gunleri Cumhuriyet'e kadar degisiklik gosteriyor. 1924'teki kanunla cuma gunu resmi daireler, mektepler ve dukkanlar icin resmi tatil olmus. Yani cumanin resmi tatil olusu aslinda genc Cumhuriyet hukumeti donemi. Cumhuriyet sonrasi donemde devletin dis ulkelerle mali, ticari ve sinai muesseselerle temasi, gelismenin onunun acilabilmesi icin alinan tedbirler geregi 1935'te de haftalik resmi tatile son hali verilmis: cumartesi 13'ten baslayarak pazartesi sabahina kadar tatil.
9 Agustos 1951'de cikan yasayla ucretli hafta tatili hakki taninmis ve 11 Haziran 1974'te cumartesinin tamami da eklenerek tatil iki gune cikarilmis.
