Seyyide Nefise
@SeyyideVera
46 okur puanı
Ocak 2020 tarihinde katıldı
Çok değerli ve tekrar tekrar göz atılacak kaynak mahiyetinde bir eser. Psikoloji ilmine tasavvufi bir perspektiften baktıran kıymetli bir çalışma. Mustafa Merter Hocaya bu eseri ve dahi bu konuyla alakalı yapmış olduğu tüm çalışmaları için ciddi bir hürmet ve şükran duygusu besliyorum. Umarım kitapta yer alan perspektif psikoloji camiasında yaygınlaşır ve insanı, hayat binasının bodrum katlarından çıkarıp kurtaracak üst katlara yükseltecek daha nice çalışmalar yapılır ve bu zaviyeden pratikler hayata geçirilir.
Medeniyet Meselesi Tahsin Görgün Hoca Medeniyet Meselesi adlı kitabını bir konferans metnini düzenleyerek oluşturduğundan kitap akademik ağdalı bir dilden ziyade hasbihal kıvamında akmakta. Kitapta öncelikli olarak ‘medeniyet’ ve ‘civilisation’ kavramlarının analizini yapmış ve bu medeniyet kavramının Batı toplumunda ne maksatla kullanıldığını izah ettikten sonra kavramın diğer ülkelere nasıl aksettiğini ve oralarda hangi manada kullanılmaya başlandığının serencamını anlatmaktadır. Barizdir ki kavramın aristokrat kesime has olarak kullanımı ile bu toplumda çalışan hizmetli ve görevliler aracılığı ile alt tabakalara mukalliden aktarılmış biçimi ve akabinde diğer toplumlara yayıldıktan sonra kazandığı anlam bariz farklar taşımaktadır. Belli bir kesimin yiyip-içme, oturup-kalkma, davet ve adap usulünün diğer toplumlar için de genel geçer ve nihai kurallar olarak dayatılması bu kavramın sömürgecilik için bir araç olarak kullanıldığını belgeler nitelikte. Tahsin Görgün Hoca kitabın devamında birden fazla medeniyetin olup olmayacağı meselesini tartışmaya açmış pek tabii kavramın muhtevası dolayısıyla birden fazla medeniyetin olması gerektiği kanaatine varmıştır.
18. yy’da İslam algısının ve Müslümanlar hakkında nasıl fikirlere sahip olunduğunu irdeleyen Görgün, Goethe’nin 22-23 yaşlarında yazmış olduğu Kaside-i Muhammedi’ye adlı şiirden hareketle bilinenin aksine o sıralarda Batı toplumunun Müslümanlara ve Hz Muhammed’e karşı olumlu fikirler taşıdığını izah etmiştir. Görgün’e göre bu sıralarda dünya tarihinin merkezinde batı toplumlarından biri değil İslam ve Müslümanlar bulunmaktadır. Aydınlanma Dönemi olarak isimlendirilen bu dönemde Antient ve Modern olmak üzere iki ana bölümden oluşan 62 ciltlik dünya tarihini ele alan bir eserde modern dönem İslamiyet ile başlatılıyor. Dünya
Eser, İslam Felsefesinde ön plana çıkan İbn Sina'nın epistemoloji ve ontoloji anlayışına Sühreverdi'nin yönelttiği eleştirileri içermekte. Ne kadar büyük olarak addedilirse edilsin her düşünürün ortaya koyduğu teorilerin çok çeşitli biçimlerde tenkide tabi tutulabileceğinin güzel bir örneği bu eser. İlk etapta makul gibi görünen pek çok anlayış ve teoriye karşı daha dikkatli olunması ve insanlar tarafından ortaya konmuş anlayışlara "her şeyin teorisi" muamelesi yapılmaması gerektiğine dair düşünceyi kuvvetlendirmekte. Bununla beraber eserde, Sühreverdi'nin yaptığı eleştirilerde hakkaniyetli olduğu ve ortaya koyduğu İşraki felsefenin kimi yerlerde İbn Sina'nın teorileriyle paralel olduğu ve İşraki felsefenin de tam olarak izah edemediği bazı noktalar olduğu vurgulanmış.
Mutluluk amaç mıdır?
Kitabın en beğendiğim kısımlarından bir paragrafı paylaşıp üzerine bir yorum yapmak istiyorum:
''Başarıyı amaçlamayın. Bunu ne kadar amaç haline getirip bir hedefe dönüştürürseniz, kaçırma olasılığınız da o kadar artar. Çünkü mutluluk gibi başarının da peşinden koşamazsınız; kendisi ortaya çıkmalı, kendisi oluşmalı ve sadece kişinin, kendinden daha büyük bir davaya kişisel adanışının amaçlanmayan bir yan etkisi olarak ya da kişinin kendini başka bir insana bırakışının bir yan ürünü olarak oluşmalıdır. Mutluluğun kendiliğinden olması gerekir, aynı şey başarı için de geçerlidir. Ona aldırış etmeyerek, kendi kendine olmasına izin vermeniz gerekir’’ diyor Viktor E. Frankl ‘İnsanın Anlam Arayışı’ kitabında ve ekliyor devamında: ‘’Bilincinizi dinlemenizi ve bilginiz dahilinde bilincinizin sizden yapmasını istediği şeyi yerine getirmek için elinizden geleni yapmanızı istiyorum. O zaman, uzun vadede –uzun vadede diyorum!- başarı sizin peşinizden gelecektir, çünkü başarıyı düşünmeyi unutmuşsunuzdur.’’
Sizler de yakalayabildiniz değil mi meseleyi? ‘Mutluluk da tıpkı başarı gibidir. Ne zaman peşinden koşmayı bıraksak, zihnimizi ‘ben neden mutlu olamıyorum’ ‘mutluluk benim de hakkım’ gibi yakınmalardan arındırıp odağımızı değiştirdiğimizde, vazifelerimize odaklanıp onları en iyi şekilde yerine getirmek ile meşgul iken, bir yan ürün olarak ortaya çıkacak bir şey. Yoksa birilerinin ifade ettiği gibi ‘mutluluk bu hayatın amacı’ değildir. Yani peşinden koşulacak, elde etmek uğruna sınırsız ve hudutsuz davranışların sergileneceği bir duygu değildir. Zaten sınır tanımaz davranışların yol açtığı şey mutluluk değil, anlık bir hazdan sonra hüsrandır. İyisi mi biz bu konuda Nazi Almanya’sının yüzlerce insanın ölümüne sebep olduğu kamplarda; en acılı tecrübeleri deneyimleyen psikiyatrist
Kitap din felsefesinin de konularını oluşturan meseleleri, bilimin yöntemini ve bilimin iddialarını ele alıp cok ince bir eleştiriye tabi tutuyor. Ve bunun alternatifini de sunuyor.. Bilimin öteki yüzünü görmek isteyen, kendi içinde nasıl bir handikapa düştüğünü farketmek ve bunun karşısinda daha mantıklı olan yolu keşfetmek isteyenler için çok kıymetli ve tekrar tekrar okunmayı hak eden bir eser.
