Osmanlılarda ekonomik zihniyet ne yazık ki yoktur.
Sabri Ülgener'e göre, "ağalık ve efendilik bilinci" nin hâkim olduğu Osmanlı toplumu iktisadi saiklerle yaşamamaktadır ve parayı bir ihtişam aracı olarak gördüğü için yatırımdan çok lüks tüketime yönelmiştir.
Bir başka ağır top Halil İnalcık da benzer bir antikapitalist ruha dikkat çekmiştir. Osmanlı toplumunda zengin olmak takdir edilen bir şey değildir ve bu da kapitalist bir sınıfın oluşması için gerekli olan sermaye birikimini önlemektedir. Mehmet Genç ise Osmanlı Devleti'nin ekonomik politikasını iaşecilik, fiskalizm ve gelenekçilik başlıklarına indirgemektedir; bunların üçü de kapitalizmi baskılamayı yeğleyen, düzeni kaosa, statükoyu inovasyona tercih eden eğilimlerdir.
Son olarak, sıklıkla uygulanan müsadere tarzı uygulamalar da bir tüccar sınıfının ön plana çıkmasını engellemiştir.