Dahası hem o tarafın hem de bu tarafın itirazları her zaman çözümlenemez olarak kalacaktır, çünkü insanların hiçbir zaman hakiki düşünce elde edemeyecekleri konular etrafında dönmektedir. Bütün bunlar için sizi temin ederim ama yine de Tanrı’ya, başka herhangi bir hakikate inandığım kadar güçlü inanıyorum, çünkü inanmak ve inanmamak, bana en az bağlı olan şeyler, çünkü şüphe durumu, ruhum için çok rahatsız edici bir durum, çünkü aklım bocaladığında inancım uzun süre tereddütte kalmaz ve onsuz karar verir; ve nihai olarak tercih ettiğim binlerce şey beni daha teselli edici olan yana çekiyor ve umudun yükünü aklın dengesine ekliyorum.
(Rousseau'nun Voltaire'e Tanrısal İnayet Üzerine Mektubu - Beytulhikme Int. J. Phil. 11 (1) 2021 - s. 486)
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Öyle görünüyor ki evrenin efendisinin nazarında yeryüzündeki tekil olaylar hiçbir şeydir, tanrısal inayet özellikle evrenseldir, [dolayısıyla] cinsleri ve türleri korumak ve her bireyin kısa yaşamını nasıl harcadığıyla ilgilenmeden bütünü yönetmek üzere tekil olaylara müsaade eder.
(Rousseau'nun Voltaire'e Tanrısal İnayet Üzerine Mektubu - Beytulhikme Int. J. Phil. 11 (1) 2021 - s. 484-485)
Umudun özü:Düşünce
O halde umudun özü şunda yatar: İsteme, hizmetkârı olan zihni, zihin arzu edileni gerçekleştiremediğinde, bu arzu edileni en azından istemeye görünür kılmasını sağlamak için, genel olarak teselli edici rolünü üstlenmeye zorlar; efendisini, çocuğa bakan hemşire gibi, masallarla yatıştırmaya ve bunların inandırıcı olmaları için şekillendirmeye zorlar. Böylece zihin, hakikate yönelmiş olan kendi doğasına şiddet uygulamak zorunda kalır zira huzursuz ve taşkın istemeyi bir süreliğine yatıştırmak, sakinleştirmek ve sükûnete kavuşturmak için öyle şeylere inanmaya kendini mecbur bırakır, ki bunlar ne doğru ne de olasıdır, çoğu zaman pek mümkün değildir ve kendi yasalarına aykırıdırlar.
"Bu dünya neden yaratıldı o halde?" diye sordu Candide.
"Bizi çıldırtmak için." diye yanıtladı Martin.
