Sabahattin Ali’nin Kamyon hikâyesini okurken kendimi gerçekten o yolculuğun içinde buldum. Tozlu bir yolda, kalabalık bir kamyonun kasasında, hiç tanımadığım ama çok tanıdık gelen insanlarla yan yana gidiyormuş gibi hissettim.
Hikâyede ne büyük olaylar var ne de destansı kahramanlıklar. Sadece bir yolculuk… Ama o yolculuk sırasında karşılaştığımız insanlar, onların küçük sohbetleri, suskunlukları ve yorgun bakışları bize Anadolu’nun koca bir tablosunu sunuyor. Fakirlik, çaresizlik, umut kırıntıları ve bazen de küçük dayanışma anları… Sabahattin Ali bunları öyle yalın bir dille anlatıyor ki, sanki yanımızda oturup yolculuğun hikâyesini paylaşıyor.
Bence Kamyon’u okurken asıl etkileyici olan şey, sıradan görünen hayatların aslında ne kadar derin olduğunu fark ettirmek. Bir kamyon kasasında geçen kısa bir yolculuk, insana bazen bir roman dolusu duygu yaşatabiliyor.
Sabahattin Ali’nin Anadolu insanına tuttuğu samimi ve gerçekçi bir ayna. Büyük olaylar değil, küçük hayatların derin izleri var.
Bazen o anları düşündüğünde aklı karışıyordu:
O zamanda yaşayanlar da aynı insanlar, kendileri miydi?
Nereye kaybolmuştu o insanlar? Tekrar gelecekler miydi?
Yoksa artık bambaşka kişiler mi olmuşlardı?
Sonra o insanların gitmekten ziyade içlerinde durduğunu, tekrar su yüzüne çıkma, bedenlerini ve zihinlerini ele geçirme fırsatı kolladığını düşünürdü. Şimdilik bastırılmış kimlikler olabilirlerdi ama hep yanlarındaydılar.
Hiçbirisi bu korkusunu ötekine söylemeye cesaret edemiyordu.
Kim bilir, belki öbürünün yanlış anlayacağından çekiniyordu.
Çünkü içten duyulan şeyler hep yanlış anlaşılır.
O zaman önümüzdeki yıl ellinci yaşın için büyük bir kutlama yaparız, dedi.
Tabii ölmez sağ kalırsam. Willem'in uzun süre sessiz kalması üzerine ocaktan başını kaldırdığında, yüzündeki ifadeyi gördü ve hatasını anladı. Özür dilerim Willem dedi, ocağı kapatıp ona doğru ağır ve ağrılı yürürken. Özür dilerim. Şakası bile güzel değil Jude, dedi Willem, sarıldı ona. Haklısın dedi. Beni affet. Salakça bir laftı. Elbette yanında olacağım önümüzdeki yıl. Ve uzun yıllar boyunca. Ve uzun yıllar boyunca.