Semra Tanrıkulu
@Smrbrn
7 okur puanı
Kasım 2017 tarihinde katıldı
Kitaplığa ne okusam diye baktığımda, hep göz göze geldiğim ama okumayı ertelediğim, sonunda arkadaşımın tavsiyesi üzerine elime aldığım efsane kitap SEMERKANT. Siz de benim gibi bu kitabı okumayı erteliyorsanız ve tarihle yoğrulmuş hikayeleri okumaktan zevk alıyorsanız hiç vakit kaybetmeden başlayın...
Amin Maalouf Titanic gemisinin batışını yer yer tarihi kaynaklara da başvurarak harika hikayeleştirme tekniğiyle akıcı bir dille anlatmış.
Kitapta Ömer Hayyam’ın hayatına, Hasan Sabbah’ın müridlerini örgütleyişine, Nizamülmülkün hayat felsefine, ailesinin Ömer Hayyam’a duyduğu hayranlıkla adını alan Amerikalı Omar Benjaminin Semerkant Elyazmasının peşine düşüşüne ve iç içe geçmiş iki aşk öyküsüne ve daha birçok olaya tanıklık ediyoruz...
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Kitabın orijinali ilk 1935 yılında The Clown and His Daughter (Soytarı ile Kızı) adıyla İngiltere’de yayımlanıyor. Sinekli Bakkal bir kenar mahallenin ismi olarak geçiyor. Roman 2. Abdülhamit döneminin yaşamını çok net anlatıyor. İçinde pek çok karakter var ama Halide Edip romanlarının çoğunda olduğu gibi bizim esas dikkatimizi çekecek olan kadın karakter Rabianın üstünde genişçe durulmuş. Aslında kadın karakterlerinin üstünde fazlaca duruşu Halide Edip’in karakterini ve zihnindeki kadın figürünü bize çok net yansıtır. Kadının dirayetini, bağımsızlığını, ayakları üstünde nasıl dimdik durabildiğini göstermeye çalışır.
Romanın geçtiği yer Aksaray ,dönemin yoksul semti ama dönemi tamamiyle yansıtan bir yer olarak karşımıza çıkıyor. Yani bakkalı , imamı ,zengini, konağın içinde yaşayan nazırı, ortaoyunu ustasını,
jön türkleri içinde barındıran bir mekanı ustaca tasvir ediyor.
Romanın ana karakterlerini başta imam kızı olan Emine ve ortaoyunu oyuncusu kız Tevfik lakabıyla anılan Tevfik zannediliyor. Ama ilerleyen sayfalarda Emine ve Tevfik’in kızı Rabia etrafında şekilleniyor roman. Tevfik eğlenmeyi seven hayattan zevk alan sanatkar ruhlu bir adam. Emine ise imam babasının yetiştirmesinin etkisiyle muhafazakar,ananevi özellikleri olan ,cehennem korkusuyla büyümüş bir kadın olmasına rağmen Tevfik’e kaçar ve evlenirler. Ortaoyunu ustası olan Tevfik oyunlarında Emine’ye ve ilişkilerine de yer vermesiyle eşiyle arası açılır ayrılırlar ve Emine Rabia ya hamile bir şekilde babasının yanına sığınır. Bundan sonrasında Halide Edip kişileri yavaş yavaş işlemeye başlıyor. Selim Paşa konağı var mesela mahallenin içinde . Dahiliye Nazırı olan Selim Paşa oğlu Hilmiyle birlikte yaşıyor. Dönem baskı dönemi olsa da , o dönem baskıdan kurtuluş için eylemlerin de başladığı dönem. Hilmi de
Asıl ismi İsmail Kemalettin Demir olan ,toplumcu gerçekçilere mensup, konusunu tarihten, doğu batı çatışmalarından ,köy hayatından, hapishaneden, kadın erkek ilişkilerinden alan romanlar yazdığını bildiğim, Türk edebiyatının en üretken yazarı, sol görüşe sahip kimliğiyle tanıdığım Kemal Tahir’le çok geç de olsa Kurt Kanunu adlı eseriyle tanıştım, Kitabı bitirdikten sonra eleştirilere göz attığımda tarihteki gerçeklere sadık kalmadığını, kitapta magazinel hayata fazla yer verdiğini aktarmışlar. Ben bu eleştirilere katılmıyorum, zira tarih kitaplardan öğrenilmez. Kemal Tahir tarihçi değil Türk edebiyatı yazarıdır. Kemal Tahir’i okurken öncelikle bunu unutmamanız gerek. Kemal Tahir bize bir tarihçi gibi tarihi anlatmaz. Bizi ufuk açıcı araştırmalara sevk eder, aklınızda güzel soru işaretleri bırakır ve kendinizi kaynaklara gömülmüş bulursunuz. Tıpkı Kurt Kanunu’nu okuduğumda ,Halifelik kaldırılırken Fener Patrikhanesinin İstanbulda bırakılmasını, Tekkeler kapatıldığında mason localarına niçin dokunulmamasını belirtmesiyle bende kuşku uyandırması gibi…
Kitaba gelecek olursak Kurt Kanunu üç bölümden oluşuyor: Kanlı Tuzak, Sürek Avı ve İnsanlık Sorunu. Kitap ,1926’da İttihatçılar tarafından Mustafa Kemal’e İzmir' de düzenlenmesi planlanan suikasti ve Terakkiperver Fırkasının kapatılmasının ardından gelen siyasi olayları, süikasti planlayanların yargılanması ve Abdülkerim Bey’le Kara Kemal’in saklanmalarını, Kara Kemal’in çocukluk arkadaşı olan Emin Bey’in arkadaşını evinde saklaması gibi sürükleyici hikayeleri barındırıyor...Kitapta Terakkiperver Fırkası, İstiklal Mahkemeleri, Halifeliğin Kaldırılması, tekke ve zaviyelerin kapatılması gibi pek çok tarihi olaya değinildiği gibi Anadolu kadınına uçkuruna düşkün insan gözüyle bakılması ,aydınların hayatı ve hayati
Her okuyanın anlayabileceği sadelikte,bilimsel terimlerden uzak, okudukça düşündüren,güzel bir kitap. Yazar, gerçek vakalara yer vererek kitabın akıcılığını arttırmış ve belgesel tadında bir eser sunmuş okuyucularına. Bilimsel kitap sevenlere tavsiye ederim.
