Akıl bize zıtlıkların mevcudiyetini, kâinatta olan bitenin çeşitliliğini gösteriyor. Aklın yolunun bir olduğu iddiası ancak olaylar ve nesneler arasında ilişkilerin bulunduğunu teyid etme noktasında geçerlidir. Ama ilişkilerin mahiyeti söz konusu olduğunda artık akıl hüküm yürütemez. Bundan böyle hükümran olacak şey müşahhas durumlardır. Yani insan eğitimi, duyguları, ahlâkî değer yargıları, hedefleri açısından kendi için doğru olanı seçer. Bu noktada aklın yolu birden fazladır.