Tayfun Bal
@TayfunBal
Tayfun Bal
, 2022 okuma hedefini ekledi.2022 OKUMA HEDEFİ
0/25 kitap - %0 tamamlandı
Henüz kitap okumadı
25 kitap
0 sayfa
0 inceleme
0 alıntı
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
HBO yapımı Chernobyl'i izledikten sonra diziden o kadar etkilendim ki olay hakkında daha detaylı bilgi edinebileceğim bir kitap aramaya başladım. Özellikle nükleer santrallerin nasıl çalıştığını ve de patlama anında fiziksel olarak neler olduğunu daha detaylı anlatabilecek bir kitap. Sonrasında bu kitaba denk geldim.
Kitabın yazarı Chernobyl dizisine danışmanlık yapıyor. Kendisi profesyonel bir yazar değil ancak zamanında Çernobil Felâketi'nden o kadar etkileniyor ki olaya merak salıp bu olay hakkında internette gördüğü her bilgi parçasını okuyarak kişisel notlar oluşturuyor... Zamanla yazdığı kişisel notlar bu kitaba dönüşüyor.
Olaydan etkilenmemek de elde değil zaten. Yaşanan patlamanın yanısıra öncesinde ve sonrasında alınan kararlar, bilimin ve liyakatin politika işin içine girince böylesi önemli bir olayda bile nasıl yok sayılabileceği, felaketin dünyanın belki de sonunu getirebilecek nükleer silahlanmaya etkisi, soğuk savaşın seyrine etkisi ve dolayısıyla dünya düzeni üzerinde yaptığı dolaylı etkiler ile bir patlamadan çok daha fazlası Çernobil Felâketi.
Kitapta nükleer santraller ve patlamanın yanı sıra yukarıda bahsettiğim hususlara da değinilmiş. Yazar ayrıca bölümlerin arasına Pripyat gezisinde edindiği tecrübeleri de eklemiş. Bunun dışında bu gezide çektiği 1000 fotoğraftan oluşan arşivini de link aracılığı ile bizlerle paylaşmış.
Çevirisinden ve bazı yerlerde biraz fizik-kimya bilgisi gerektirmesinden ötürü ilk başta okumakta biraz zorlansam da bir süre sonra daha okunur bir hale geldi. Çernobil Felâketi'ne merak duyup bu olay hakkında bilgi sahibi olmak isteyen her okura öneririm.
Kazanın maliyeti, kömür ve hidroelektrik endüstrisi üzerindeki etkileriyle birlikte Sovyet ekonomisi için çok yıkıcıydı. Bundan kısa süre sonra, ekonomiye daha da zarar verecek şekilde petrol fiyatları da eski değerlerinin neredeyse yarısına kadar düştü. Kaza, Gorbaçov'a Komünist Parti'yi daha şeffaf hale getirme girişimlerinde kendisine karşı çıkan üst rütbeli ordu üyeleriyle siyasi muhaliflerden kurtulmak için ihtiyaç duyduğu bahaneyi üretmişti; bu sayede 'glasnost ('şeffaflık') döneminde daha rahat ilerleyebilecekti. SSCB asla eski haline geri dönemedi; Çernobil, çöküşü hızlandıran birincil nedenlerden biri olarak görülüyor.
Çatıda başka bir alternatif yoktu. Makineleri bile öldüren o tehlikeli ortamda insanlar çalışacaktı.
En iyi robotlar, insanlardı.
Bir nükleer reaktörde – özellikle de yavaşlatıcı olarak grafit kullanılan RBMK reaktöründe en önemli konulardan biri, soğutma suyunun kesintisiz olarak çekirdeğe doğru akmasıdır. Soğutma suyu olmaksızın bir patlama ve erime meydana gelebilir. Reaktör kapatılmış olsa bile, reaktörde bulunan yakıt çekirdeğe hasar verecek şekilde bozunma ısısı üretmeye devam edecektir.
Su akışını yönlendiren pompalar, tesisin kendi türbinlerinin ürettiği elektriği kullanır; ancak kesinti halinde elektrik kaynağı, ulusal şebekeye bağlanabilir. Bu durum da başarılı olmazsa, alanda bulunan dizel jeneratörler otomatik olarak su pompalarını çalıştırmaya başlar; ancak bunların o devasa pompaları çalıştırmaya başlamak için yeterince enerji toplaması yaklaşık 50 saniye sürer. 3 buçuk saniye içerisinde çekirdeğe toplamda 250 ton basınçlı su vermek üzere altı adet acil durum tankı bulunur ama RBMK reaktörü için saatte 37 bin ton su gereklidir – saniyede 10 ton - dolayısıyla, 250 ton bu 50 saniyelik boşluğu telafi edemez.
Dolayısıyla: "Duran Ünite" testi. Elektrik arızası meydana geldiğinde, fisyon reaksiyonu hâlâ ısı üretmeye devam edecek ve borularda kalan su kısa bir süre boyunca hareketine devam edecektir. Yani buhar üretimi hâlâ devam edecektir. Buna karşılık her ne kadar katlanarak azalan bir kapasitede de olsa türbinler dönmeye devam edecek ve elektrik üretecektir. Elde kalan bu fazladan elektrik, birkaç hayati saniye boyunca pompaların çalıştırılması için kullanılabilir ve dizel jeneratörlere hızlanıp görevi devralmak için yeterince zaman sağlayabilirdi; burada test edilen şey bu görevin arkasındaki donanımdı.